Ασφάλεια αθλητικών εκδηλώσεων

• Προστασία εκδηλώσεων: «προστασία θεαμάτων, εκθέσεων, συνεδρίων, διαγωνισμών και αθλητικών εκδηλώσεων» (ν. 2518/1997, άρθρο 1 §1δ).
• Συνοδεία ομάδων: «συνοδεία αθλητικών αποστολών για την ασφαλή μετακίνησή τους» (άρθρο 1 §1ζ) — από το ξενοδοχείο στο γήπεδο και πίσω.
• Σχεδιασμός: εκπόνηση μελετών και σχεδιασμός μέτρων για τις δραστηριότητες αυτές (άρθρο 1 §1η).
• Κράτος: οι δραστηριότητες αυτές δεν θίγουν τις αρμοδιότητες των κρατικών αρχών (άρθρο 1 §4).
• Προσωπικό: κάθε φύλακας έχει άδεια εργασίας κατηγορίας Α΄ ή Β΄ (άρθρο 3 §1), φορά σήμα και φέρει ταυτότητα (άρθρο 6 §1).

Οι μεγάλες επαγγελματικές διοργανώσεις μπορεί να υπάγονται σε πρόσθετους κανόνες, όπου την πρώτη θέση έχουν η αστυνομία και οι αρμόδιες αρχές. Ο οδηγός αυτός δεν τους αναλύει· αφορά τη δουλειά του φύλακα σε κάθε αθλητική εκδήλωση, από ένα τοπικό τουρνουά ως έναν αγώνα με κερκίδες.

• Θύρα ανά τομέα: το εισιτήριο γράφει θύρα και τομέα· η σήμανση έξω από το γήπεδο οδηγεί εκεί πριν φτάσει ο θεατής στην ουρά.
• Άνοιγμα νωρίς: οι θύρες ανοίγουν αρκετά πριν από την έναρξη, ώστε να μη συμπιέζεται η είσοδος στα τελευταία λεπτά.
• Εισιτήριο χωρίς αντιστοιχία: ο θεατής κατευθύνεται στη σωστή θύρα ή στο ταμείο· δεν «περνάει για λίγο».
• Έλεγχος τσάντας: μόνο ως όρος εισόδου του διοργανωτή, που ο θεατής δέχεται ή αρνείται. Αν αρνηθεί, δεν μπαίνει· ο φύλακας δεν ψάχνει πέρα από τους όρους αυτούς και δεν ασκεί βία.

Ο νόμος ορίζει ότι οι εταιρείες ασφαλείας και το προσωπικό τους δεν θίγουν τα συνταγματικά προστατευμένα δικαιώματα των πολιτών (ν. 2518/1997, άρθρο 4 §1στ και §2α). Πώς γίνεται σωστά ένας έλεγχος τσάντας και τι γίνεται αν κάποιος αρνηθεί, εξηγείται στον οδηγό έλεγχος τσαντών. Η γενική λογική των ουρών και των διαπιστεύσεων είναι στον οδηγό ασφάλεια εκδηλώσεων.

• Χωριστές ροές από την αρχή: οι φίλαθλοι κάθε ομάδας φτάνουν, μπαίνουν και κάθονται χωρίς να διασταυρωθούν.
• Ζώνη ανάμεσα: κενές θέσεις ή διάδρομος που μένει κενός, με φύλακες που βλέπουν και τις δύο πλευρές.
• Καμία μετακίνηση χωρίς απόφαση: θεατής που βρέθηκε σε λάθος τομέα μετακινείται μόνο όπως ορίζει ο υπεύθυνος, όχι με αυτοσχέδιο διάδρομο μέσα από άλλον τομέα.
• Καταγραφή: κάθε ένταση στη ζώνη γράφεται με ώρα και σημείο και αναφέρεται αμέσως στο σημείο ελέγχου.

Ο φύλακας δεν παρουσιάζεται ως αστυνομικός και δεν χρησιμοποιεί λέξεις που θα μπορούσαν να κάνουν το κοινό να πιστέψει ότι εκπροσωπεί αστυνομική αρχή (ν. 2518/1997, άρθρο 4 §2γ). Στην κερκίδα αυτό έχει σημασία: ο κόσμος πρέπει να ξέρει ποιος είναι ποιος.

• Εκκίνηση και τερματισμός: εκεί συγκεντρώνεται ο περισσότερος κόσμος· χωριστή ζώνη αθλητών, χώρος φύλαξης τσαντών με καταγραφή, σημείο για χαμένα παιδιά.
• Διαδρομή: οι φύλακες στέκονται εκεί που ορίζει το σχέδιο του διοργανωτή, ενημερώνουν πεζούς και οδηγούς και αναφέρουν κάθε πρόβλημα· τη διακοπή κυκλοφορίας δεν την αποφασίζει ο φύλακας.
• Διαπιστεύσεις: αθλητές, προπονητές, κριτές, τύπος και εθελοντές, ο καθένας με πρόσβαση μόνο στις ζώνες του.
• Εξοπλισμός και νύχτες: σε πολυήμερα τουρνουά, οι χώροι με εξοπλισμό και τα αποδυτήρια κλειδώνονται και περιπολούνται μετά τη λήξη.

Πόσοι φύλακες χρειάζονται εξαρτάται από τα σημεία που πρέπει να καλυφθούν και τις ώρες· η λογική εξηγείται στον οδηγό πόσους φύλακες χρειάζομαι.

• Διαδρομή ασθενοφόρου: από τον δρόμο ως τον αγωνιστικό χώρο και τις κερκίδες, σημειωμένη στο σχέδιο· κανένα όχημα και κανένα σταντ πάνω της.
• Πύλες και κλειδιά: ο φύλακας της πύλης ξέρει ότι ανοίγει χωρίς να ρωτήσει για ασθενοφόρο και πυροσβεστική.
• Συνοδεία: ένας φύλακας περιμένει το ασθενοφόρο στην είσοδο και το οδηγεί στο σημείο.
• Έξοδοι κινδύνου: ελεύθερες και ξεκλείδωτες όσο υπάρχει κοινό, ελεγμένες σε κάθε περιπολία.

Τι κάνει ο φύλακας στα πρώτα λεπτά ενός σοβαρού συμβάντος — ποιον καλεί, πώς προστατεύει τον κόσμο, πώς κλιμακώνει — εξηγείται στον οδηγό τα πρώτα 10 λεπτά μιας κρίσης.

• Πριν τη λήξη: ανοίγουν όλες οι έξοδοι και οι φύλακες παίρνουν θέσεις στα σημεία όπου στενεύει η ροή.
• Σειρά αποχώρησης: αν το σχέδιο προβλέπει να φύγει πρώτα ένας τομέας, η σειρά και το ποιος δίνει το σήμα έχουν οριστεί από πριν.
• Κοινό σημείο ελέγχου: διοργανωτής, επικεφαλής ασφαλείας και, όπου υπάρχουν, αστυνομία και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης, με ένα ημερολόγιο αποφάσεων.
• Συνοδεία ομάδας: η αποστολή φεύγει από χωριστή έξοδο, σε ώρα και διαδρομή που έχουν συμφωνηθεί.

Αν ο φύλακας δει έγκλημα επ’ αυτοφώρω, έχει το δικαίωμα που έχει κάθε πολίτης να συλλάβει τον δράστη (άρθρο 275 §1 ΚΠΔ) — όχι περισσότερο· ο συλληφθείς οδηγείται χωρίς χρονοτριβή στον εισαγγελέα (άρθρο 279 §1). Στην πράξη ο φύλακας καλεί αμέσως την αστυνομία και παραδίδει· δεν κρατά και δεν ανακρίνει. Αν δεχτεί επίθεση, ισχύουν τα όρια της άμυνας (άρθρο 22 ΠΚ)· δείτε τον οδηγό αυτοάμυνα και χρήση βίας. Για πραγματικό περιστατικό αποφασίζει η αστυνομία.

Κάθε σοβαρό συμβάν έχει και χωριστή αναφορά συμβάντος. Η OVIT καταγράφει περιπολίες, συμβάντα και αναφορές στην πλατφόρμα Guardly, σε μία ζωντανή εικόνα που βλέπει και ο διοργανωτής. Ζητήστε πρόταση για τη δική σας διοργάνωση.