Video analytics: τι μπορούν να εντοπίσουν οι κάμερες

• Πέρασμα γραμμής: ειδοποίηση όταν κάποιος περνά μια νοητή γραμμή προς μία κατεύθυνση — π.χ. πάνω από φράχτη ή μέσα από πύλη εκτός ωραρίου.
• Ζώνη εισβολής: ειδοποίηση όταν άνθρωπος ή όχημα μπαίνει σε περιοχή που πρέπει να είναι άδεια, όπως αυλή αποθήκευσης τη νύχτα.
• Παραμονή (loitering): κάποιος μένει σε ένα σημείο περισσότερο από όσο ορίζετε — μπροστά σε πόρτα, δίπλα σε ταμείο, σε πάρκινγκ.
• Παρατημένο ή αφαιρεμένο αντικείμενο: κάτι εμφανίζεται ή εξαφανίζεται από τη σκηνή και μένει έτσι.
• Οχήματα και πινακίδες: εντοπισμός οχήματος σε ζώνη και ανάγνωση της πινακίδας του σε πύλη ή ράμπα.
• Καταμέτρηση ατόμων: πόσοι μπαίνουν και βγαίνουν από μια είσοδο, για πληρότητα χώρου ή εκκένωση.

Το κοινό στοιχείο είναι ότι το σύστημα απαντά σε ένα συγκεκριμένο ερώτημα σε συγκεκριμένο σημείο. Δεν «καταλαβαίνει» τι συμβαίνει. Πού μπαίνει κάθε κάμερα και τι δουλειά κάνει εξηγεί ο οδηγός επιλογής συστήματος CCTV.

• Καιρός: βροχή, χιόνι, ομίχλη και σταγόνες στον φακό αλλάζουν την εικόνα· ο αέρας κουνά δέντρα, σημαίες, πανιά και καλώδια.
• Φως: προβολείς αυτοκινήτων, ανατολή και δύση, σύννεφα που περνούν και σκιές που μακραίνουν. Στο σκοτάδι η εικόνα γίνεται θορυβώδης και οι μικρές μορφές χάνονται.
• Σκηνή: ζώα, έντομα και αράχνες μπροστά στον φακό, ανακλάσεις σε τζάμια και νερά, ζώνη ρυθμισμένη πολύ κοντά σε δρόμο ή πεζοδρόμιο.
• Συντήρηση: κάμερα που μετακινήθηκε, βρόμικος φακός, φως που κάηκε. Η ζώνη μένει ίδια ενώ η εικόνα έχει αλλάξει.

Ο πιο επικίνδυνος ψευδής συναγερμός είναι ο επαναλαμβανόμενος: όταν η ίδια ζώνη χτυπά κάθε βράδυ από τον αέρα, ο χειριστής μαθαίνει να την αγνοεί — και την αγνοεί και τη νύχτα που είναι αληθινή.

Υπάρχει και το αντίθετο σφάλμα: ο χαμένος συναγερμός. Κάποιος που κινείται αργά, σέρνεται, φορά σκούρα ρούχα στο σκοτάδι ή περνά από τυφλό σημείο μπορεί να μη δώσει ειδοποίηση. Γι’ αυτό σε κρίσιμα σημεία η ανάλυση εικόνας συνδυάζεται με άλλη ανίχνευση, όπως περιγράφει ο οδηγός περιμετρικής προστασίας.

Η επαλήθευση είναι σύντομη αλλά συγκεκριμένη: ο χειριστής ανοίγει τη ζωντανή εικόνα και την καταγραφή των δευτερολέπτων πριν από την ειδοποίηση, βλέπει τι την προκάλεσε και αποφασίζει με βάση γραπτή διαδικασία.

1. Τι προκάλεσε την ειδοποίηση; Άνθρωπος, όχημα, ζώο, καιρός, φως.
2. Είναι εξουσιοδοτημένος; Εργαζόμενος σε βάρδια, προγραμματισμένη παράδοση, συνεργείο.
3. Τι κάνει; Περνά, ψάχνει, ανεβαίνει, κουβαλά κάτι.
4. Ποια ενέργεια προβλέπεται; Προειδοποίηση, αποστολή φύλακα, κλήση αστυνομίας, ενημέρωση πελάτη.
5. Καταγραφή: τι είδε, τι αποφάσισε, πότε — ώστε οι ψευδείς συναγερμοί να διορθώνονται και τα συμβάντα να τεκμηριώνονται.

Τα analytics κάνουν δυνατή την απομακρυσμένη επιτήρηση: κανείς δεν μπορεί να κοιτάζει δεκάδες οθόνες όλη νύχτα, αλλά μπορεί να ανοίξει τη σωστή κάμερα τη στιγμή που χτυπά μια ζώνη. Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει η απομακρυσμένη επιτήρηση, και πότε χρειάζεται φύλακας επί τόπου, εξηγείται σε εκείνον τον οδηγό.

Στα συστήματα CCTV της OVIT η οπτική επαλήθευση συνδέεται με τον φύλακα που ενεργεί, και στην πλατφόρμα Guardly η ειδοποίηση, η ενέργεια και η αναφορά μπαίνουν στην ίδια εγγραφή του συμβάντος.

• Τι είναι βιομετρικά δεδομένα: δεδομένα από ειδική τεχνική επεξεργασία των φυσικών χαρακτηριστικών ενός προσώπου, που επιτρέπουν ή επιβεβαιώνουν την αδιαμφισβήτητη ταυτοποίησή του, όπως εικόνες προσώπου (ΓΚΠΔ, άρθρο 4 σημείο 14).
• Ο κανόνας: απαγορεύεται η επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων με σκοπό την αδιαμφισβήτητη ταυτοποίηση προσώπου (άρθρο 9 §1).
• Οι εξαιρέσεις: η απαγόρευση δεν ισχύει μόνο στις περιπτώσεις του άρθρου 9 §2 — η πρώτη είναι η ρητή συγκατάθεση του προσώπου για συγκεκριμένο σκοπό.

Μια κάμερα σε είσοδο, ταμείο ή περίφραξη βλέπει περαστικούς, πελάτες και επισκέπτες που δεν έχουν δώσει καμία συγκατάθεση. Γι’ αυτό, για τις συνηθισμένες ανάγκες φύλαξης, σχεδιάστε το σύστημα χωρίς αναγνώριση προσώπου και ζητήστε από τον προμηθευτή να επιβεβαιώσει γραπτώς ότι η λειτουργία είναι απενεργοποιημένη. Το να ξεχωρίζει το σύστημα «άνθρωπο» από «όχημα» είναι διαφορετικό από το να λέει ποιος είναι ο άνθρωπος.

Οι κάμερες δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για παρακολούθηση ή αξιολόγηση εργαζομένων (Αρχή Προστασίας Δεδομένων, με παραπομπή στο άρθρο 27 του ν. 4624/2019). Αυτό ισχύει και για τα analytics: η καταμέτρηση ή η παραμονή δεν γίνονται εργαλείο ελέγχου του προσωπικού.

Ο ΓΚΠΔ ορίζει ως προσωπικά δεδομένα κάθε πληροφορία για πρόσωπο που μπορεί να ταυτοποιηθεί άμεσα ή έμμεσα, ιδίως μέσω αναγνωριστικού όπως ένας αριθμός (άρθρο 4 σημείο 1). Μια λίστα πινακίδων με ώρες εισόδου είναι λοιπόν λίστα προσωπικών δεδομένων και θέλει σκοπό, όριο διατήρησης και περιορισμένη πρόσβαση.

• Πινακίδες και σήμανση: ενημερώστε με πινακίδα πριν μπει το όχημα στο πεδίο της κάμερας, με τον υπεύθυνο επεξεργασίας, τον σκοπό και το πού ασκούνται τα δικαιώματα (Οδηγία 1/2011, άρθρο 12).
• Διατήρηση: το βίντεο διαγράφεται το αργότερο σε 15 εργάσιμες ημέρες αν δεν συμβεί τίποτα· 30 ημέρες αν το συμβάν αφορά την επιχείρηση, 3 μήνες αν αφορά τρίτον (άρθρο 8). Ρυθμίστε με τον ίδιο κανόνα και τα αρχεία πινακίδων και τα στιγμιότυπα των ειδοποιήσεων.
• Καταμέτρηση: κρατήστε μόνο τον αριθμό που χρειάζεστε, όχι εικόνες ή διαδρομές ανθρώπων.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων αναφέρει ότι η Οδηγία 1/2011 εξακολουθεί να ισχύει μαζί με τον ΓΚΠΔ και τον ν. 4624/2019. Άδεια, πινακίδα και εργαζόμενοι αναλύονται στον οδηγό CCTV και GDPR στην επιχείρηση.

1. Ορίστε την ερώτηση: «ειδοποίησέ με αν άνθρωπος μπει στην αυλή μετά τις 20:00», όχι «ειδοποίησέ με για ύποπτη κίνηση».
2. Σχεδιάστε τη ζώνη: μακριά από δέντρα, δρόμους και πεζοδρόμια, με φίλτρο ανθρώπου ή οχήματος και ελάχιστο μέγεθος στόχου.
3. Βάλτε πρόγραμμα: η ζώνη οπλίζει όταν ο χώρος κλείνει, όχι όταν δουλεύει το προσωπικό.
4. Δοκιμάστε: ένας άνθρωπος περνά τη γραμμή μέρα και νύχτα, με βροχή αν γίνεται, και ελέγχετε ότι η ειδοποίηση φτάνει στον χειριστή.
5. Ανασκοπήστε: κάθε μήνα, ποιες ζώνες έδωσαν τους περισσότερους ψευδείς συναγερμούς και γιατί — και διορθώστε ζώνη, φωτισμό ή θέση κάμερας.