Δημόσιοι διαγωνισμοί φύλαξης: πώς λειτουργούν και τι προσέχετε

Ο ν. 4412/2016 ενσωματώνει την Οδηγία 2014/24/ΕΕ και ρυθμίζει τις δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών. Για τις υπηρεσίες καθαρισμού ή/και φύλαξης ισχύουν επιπλέον οι κανόνες του άρθρου 68 του ν. 3863/2010: τι πρέπει να γράφει η προσφορά, πότε αποκλείεται εταιρεία για παραβάσεις εργατικής νομοθεσίας και τι περιέχει η σύμβαση.

Τα δύο συνδέονται: το άρθρο 18 §5 του ν. 4412/2016 ορίζει ότι, στους διαγωνισμούς καθαρισμού ή φύλαξης, οι περιπτώσεις του άρθρου 68 §2(γ) του ν. 3863/2010 αποτελούν σοβαρό επαγγελματικό παράπτωμα.

Ο οδηγός περιγράφει μόνο όσα λένε τα άρθρα που ελέγξαμε. Για συγκεκριμένο διαγωνισμό, η διακήρυξη και ένας νομικός σύμβουλος είναι η σωστή πηγή.

Κατά το άρθρο 86 του ν. 4412/2016, οι αναθέτουσες αρχές βασίζουν την ανάθεση στην πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά (§1). Αυτή προσδιορίζεται βάσει τιμής ή κόστους και μπορεί να περιλαμβάνει τη βέλτιστη σχέση ποιότητας–τιμής, με κριτήρια όπως (§2):

• η ποιότητα, με την τεχνική αξία και τα κοινωνικά και καινοτόμα χαρακτηριστικά·
• η οργάνωση, τα προσόντα και η εμπειρία του προσωπικού που θα εκτελέσει τη σύμβαση, όταν η ποιότητά του μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την εκτέλεση·
• η εξυπηρέτηση και η τεχνική υποστήριξη.

Η διακήρυξη πρέπει να δηλώνει τη στάθμιση κάθε κριτηρίου, εκτός αν η ανάθεση γίνεται μόνο με την τιμή (§10), και τα κριτήρια πρέπει να επιτρέπουν την αποτελεσματική επαλήθευση όσων δηλώνουν οι προσφέροντες (§9). Στη φύλαξη, η υπηρεσία είναι οι άνθρωποι· το κριτήριο του προσωπικού είναι το σημείο όπου ο νόμος επιτρέπει να μετρήσει.

Το άρθρο 68 §1 του ν. 3863/2010 υποχρεώνει την αναθέτουσα αρχή να ζητά από τις εταιρείες φύλαξης να αναφέρουν, μεταξύ άλλων:

1. τον αριθμό των εργαζομένων που θα απασχοληθούν·
2. τις ημέρες και ώρες εργασίας·
3. τη συλλογική σύμβαση εργασίας στην οποία τυχόν υπάγονται·
4. το προϋπολογισμένο ποσό για τις πάσης φύσεως νόμιμες αποδοχές τους·
5. το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών.

Τα στοιχεία αυτά μπαίνουν σε χωριστό κεφάλαιο της προσφοράς, με ποινή αποκλεισμού. Η προσφορά υπολογίζει επίσης εύλογο ποσοστό για διοικητικό κόστος, αναλώσιμα, εργολαβικό κέρδος και νόμιμες κρατήσεις, και συνοδεύεται από αντίγραφο της συλλογικής σύμβασης, αν υπάρχει.

Ο έλεγχος ξεκινά από τις ώρες: μια θέση 24/7 είναι 168 ώρες την εβδομάδα, ενώ η πλήρης απασχόληση είναι 40 ώρες (άρθρο 189 π.δ. 62/2025), δηλαδή περίπου 4,2 θέσεις πλήρους απασχόλησης πριν από άδειες και απουσίες. Ο υπολογισμός εξηγείται στον οδηγό πόσους φύλακες χρειάζομαι.

Το άρθρο 88 του ν. 4412/2016 ορίζει:

• §1: όταν προσφορές φαίνονται ασυνήθιστα χαμηλές, οι αναθέτουσες αρχές απαιτούν εξηγήσεις για την τιμή ή το κόστος, σε αποκλειστική προθεσμία 20 ημερών. Χωρίς απάντηση, η προσφορά απορρίπτεται ως μη κανονική και η εγγυητική επιστολή συμμετοχής καταπίπτει.
• §2: οι εξηγήσεις μπορεί να αφορούν ιδίως τον τρόπο παροχής της υπηρεσίας, ευνοϊκές συνθήκες, την τήρηση της εργατικής, ασφαλιστικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας (άρθρο 18 §2) και την υπεργολαβία.
• §3: η αρχή αξιολογεί τις εξηγήσεις σε συνεννόηση με τον προσφέροντα και μπορεί να απορρίψει μόνο αν δεν εξηγούν ικανοποιητικά το χαμηλό επίπεδο. Και απορρίπτει υποχρεωτικά την προσφορά που είναι ασυνήθιστα χαμηλή επειδή δεν τηρεί τις υποχρεώσεις του άρθρου 18 §2.

Για να αποδείξει την τήρηση, ο προσφέρων προσκομίζει τη συλλογική σύμβαση στην οποία υπάγονται οι εργαζόμενοι και δικαιολογητικά για τις νόμιμες αποδοχές και τις εισφορές τους (άρθρο 89 §2).

Αυτή είναι η νομική μορφή μιας απλής αρχής: μια τιμή που δεν καλύπτει τις νόμιμες αποδοχές για τις ώρες κάλυψης λείπει κάτι ουσιώδες, και η προσφορά απορρίπτεται. Περισσότερα στον οδηγό για τη φθηνότερη προσφορά φύλαξης.

Κατά το άρθρο 68 §2 του ν. 3863/2010, η αναθέτουσα αρχή ζητά, αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής, πιστοποιητικό από το Μητρώο Παραβατών εταιρειών καθαρισμού και φύλαξης που τηρεί το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας. Το πιστοποιητικό αποστέλλεται μέσα σε 15 ημέρες.

• Υποχρεωτικός αποκλεισμός: στα 2 χρόνια πριν από τη λήξη της προθεσμίας, 3 πράξεις προστίμου για παραβάσεις «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας από 3 ελέγχους, ή 2 πράξεις προστίμου για αδήλωτη εργασία από 2 ελέγχους.
• Δυνητικός αποκλεισμός: εταιρεία που κηρύχθηκε έκπτωτη ή που της επιβλήθηκε προσωρινή διακοπή λειτουργίας μέσα στα 3 προηγούμενα χρόνια.
• Για το διάστημα που δεν καλύπτει το Μητρώο, η εταιρεία καταθέτει ένορκη βεβαίωση του νόμιμου εκπροσώπου ότι δεν της έχουν επιβληθεί τέτοια πρόστιμα.

Κατά την εκτέλεση, δεύτερο πρόστιμο «υψηλής» ή «πολύ υψηλής» σοβαρότητας οδηγεί υποχρεωτικά σε καταγγελία της σύμβασης και κήρυξη του αναδόχου έκπτωτου (§7).

1. Άδεια εταιρείας: σε ισχύ, αμεταβίβαστη, πενταετής (ν. 2518/1997, άρθρο 2 §3)· η επωνυμία περιέχει «ιδιωτική επιχείρηση παροχής υπηρεσιών ασφαλείας» και τα έγγραφα τον αριθμό άδειας (άρθρο 4 §1 α). Δείτε τον έλεγχο άδειας εταιρείας security.
2. Προσωπικό: κάθε φύλακας με άδεια εργασίας κατηγορίας Α ή Β (άρθρο 3 §1), και μηνιαία κατάσταση προσωπικού προς την αστυνομία (άρθρο 4).
3. Κεφάλαιο προσωπικού και αποδοχών: όλα τα στοιχεία του άρθρου 68 §1 υπάρχουν και συμφωνούν με τις ώρες κάλυψης που ζητά η διακήρυξη.
4. Αποδοχές: το ποσό καλύπτει τις νόμιμες αποδοχές για όλες τις ώρες, μαζί με την προσαύξηση 25% για εργασία 22:00–06:00 (άρθρο 150 π.δ. 62/2025) και 75% για Κυριακές και αργίες (άρθρο 219). Δείτε τον οδηγό μισθός φύλακα 2026.
5. Σύμβαση: περιλαμβάνει τα στοιχεία του άρθρου 68 §1 και ειδικό όρο για την εργατική, ασφαλιστική νομοθεσία και την υγεία και ασφάλεια· αλλιώς είναι άκυρη και η δαπάνη απορρίπτεται (§3).
6. Υπεργολαβία: ο ανάδοχος ενημερώνει εγγράφως, και ανάδοχος και υπεργολάβος ευθύνονται αλληλεγγύως για αποδοχές και εισφορές (§4).

Η OVIT δίνει προσφορές με γραμμένες τις ώρες κάλυψης, το προσωπικό και την εποπτεία, και εκτελεί με ορατότητα στο Guardly. Δείτε τις υπηρεσίες φύλαξης.