Κάμερες σώματος (bodycams) για φύλακες: τι ισχύει με τον GDPR

Ψάξαμε στο dpa.gr για «κάμερες σώματος», «φορητές κάμερες», «κάμερα στολής» και «bodycam» (14/10/2026). Το μόνο αποτέλεσμα ήταν η απόφαση 59/2018: μετά από καταγγελία για αστυνομικό που έφερε συσκευή που έμοιαζε με κάμερα στη στολή, η Αρχή δεν μπόρεσε να διαπιστώσει αν έγινε βιντεοσκόπηση και απηύθυνε συστάσεις στην Αστυνομία για την τεκμηρίωση της διερεύνησης παραπόνων.

Ένα σημείο της απόφασης αφορά κάθε επαγγελματία: η Αρχή έκρινε ότι η χρήση κάμερας κατά την υπηρεσία δεν είναι προσωπική ή οικιακή δραστηριότητα, ακόμη κι αν την αποφάσισε μόνος του ο υπάλληλος. Η απόφαση εκδόθηκε με τον παλαιό ν. 2472/1997 και αφορούσε την Αστυνομία, όχι εταιρεία security.

Η εικόνα μπορεί να αλλάξει. Πριν βάλετε κάμερες σώματος, ελέγξτε ξανά το dpa.gr για νεότερη οδηγία ή απόφαση.

Κατά το άρθρο 4 της Οδηγίας 1/2011, συστήματα βιντεοεπιτήρησης είναι όσα είναι μόνιμα εγκατεστημένα σε έναν χώρο και λειτουργούν συνεχώς ή σε τακτά διαστήματα. Η Αρχή σημειώνει επίσης ότι οι κάμερες χειρός, οι φωτογραφικές μηχανές και τα κινητά τηλέφωνα δεν θεωρούνται συστήματα βιντεοεπιτήρησης. Για τις κάμερες σώματος δεν λέει τίποτα.

Η λήψη εικόνας προσώπων παραμένει επεξεργασία προσωπικών δεδομένων — η Αρχή τονίζει ότι ακόμη και η ζωντανή εικόνα χωρίς καταγραφή είναι επεξεργασία. Γι’ αυτό ισχύουν οι αρχές του GDPR. Οι κανόνες της Οδηγίας (αναλογικότητα, χρόνος τήρησης, ήχος) χρησιμεύουν ως μέτρο σύγκρισης, όχι ως ρητή υποχρέωση για bodycams.

Το άρθρο 5 παρ. 1 του GDPR απαιτεί τα δεδομένα να υφίστανται επεξεργασία νόμιμα, θεμιτά και με διαφάνεια, για καθορισμένους, ρητούς και νόμιμους σκοπούς, να περιορίζονται στα αναγκαία και να μην τηρούνται περισσότερο από όσο χρειάζεται. Στην πράξη, για μια κάμερα σώματος:

• Σκοπός γραμμένος: π.χ. τεκμηρίωση περιστατικών και προστασία του φύλακα και των τρίτων· όχι γενική καταγραφή της βάρδιας.
• Λήψη μόνο σε περιστατικό: η συνεχής καταγραφή σε όλη τη βάρδια δύσκολα περνά το κριτήριο των «αναγκαίων» δεδομένων.
• Ηπιότερα μέσα πρώτα: η Οδηγία 1/2011 (άρθρο 5) ζητά να εξετάζεται αν ο σκοπός επιτυγχάνεται με λιγότερο επαχθή μέσα — καλό ερώτημα και εδώ.
• Πρόσβαση περιορισμένη: ποιος βλέπει, ποιος εξάγει, πώς καταγράφεται.

Για τις κάμερες σε χώρους, η Αρχή αναφέρει ως συνήθη νομική βάση το έννομο συμφέρον (άρθρο 6 παρ. 1 στ΄ GDPR). Για κάμερες σώματος δεν έχει τοποθετηθεί· η βάση πρέπει να τεκμηριωθεί στην εκτίμηση αντικτύπου.

Η κάμερα καταγράφει και τον ίδιο τον φύλακα. Για τα κλειστά κυκλώματα στους χώρους εργασίας, το άρθρο 27 παρ. 7 του ν. 4624/2019 ορίζει ότι το υλικό δεν χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας των εργαζομένων και ότι οι εργαζόμενοι ενημερώνονται εγγράφως. Ο νόμος δεν λέει αν η διάταξη καλύπτει bodycams· εφαρμόστε τη ως ελάχιστο μέτρο.

Το άρθρο 13 παρ. 1 του GDPR απαιτεί ενημέρωση κατά τη στιγμή της συλλογής για την ταυτότητα και τα στοιχεία του υπευθύνου επεξεργασίας, τον σκοπό και τη νομική βάση, το έννομο συμφέρον όταν η βάση είναι το άρθρο 6 παρ. 1 στ΄, και τους αποδέκτες. Επειδή η κάμερα κινείται, μια σταθερή πινακίδα στην είσοδο δεν αρκεί από μόνη της. Πρακτικά:

• ευδιάκριτη σήμανση στη στολή ή στην κάμερα ότι γίνεται καταγραφή·
• ένδειξη λειτουργίας (π.χ. φωτεινή) όταν η κάμερα γράφει·
• προφορική ενημέρωση από τον φύλακα πριν ή μόλις ξεκινήσει την καταγραφή, όπου η κατάσταση το επιτρέπει·
• πλήρες κείμενο ενημέρωσης στον χώρο και σε ιστοσελίδα, όπως για τις σταθερές κάμερες.

Τι γράφει μια πινακίδα για σταθερές κάμερες εξηγείται στον οδηγό κάμερες CCTV και GDPR στην επιχείρηση.

Το άρθρο 6 §5 της Οδηγίας απαγορεύει την επεξεργασία ήχου για σκοπούς προστασίας προσώπων και αγαθών, με εξαίρεση μόνο αν η Αρχή κρίνει ότι είναι απολύτως αναγκαίος. Πολλές κάμερες σώματος γράφουν ήχο. Αν θέλετε ήχο, χρειάζεται ειδική αιτιολόγηση στην εκτίμηση αντικτύπου· αλλιώς απενεργοποιήστε τον.

Ο GDPR δεν δίνει αριθμό ημερών: τα δεδομένα τηρούνται όσο είναι αναγκαίο για τον σκοπό (άρθρο 5 παρ. 1 ε΄). Για τις σταθερές κάμερες, το άρθρο 8 της Οδηγίας ορίζει έως 15 εργάσιμες χωρίς συμβάν, 30 ημέρες για συμβάν σε βάρος του υπευθύνου και 3 μήνες όταν αφορά τρίτον. Λεπτομέρειες στον οδηγό για τον χρόνο τήρησης βίντεο.

Το απόσπασμα που τεκμηριώνει περιστατικό συνδέεται με την αναφορά συμβάντος· το υπόλοιπο υλικό διαγράφεται στον χρόνο που ορίσατε.

Το άρθρο 35 του GDPR απαιτεί εκτίμηση αντικτύπου πριν από την επεξεργασία όταν αυτή, ιδίως με νέες τεχνολογίες, ενδέχεται να επιφέρει υψηλό κίνδυνο (παρ. 1), και ιδίως σε συστηματική παρακολούθηση δημόσια προσβάσιμου χώρου σε μεγάλη κλίμακα (παρ. 3 γ΄). Ο κατάλογος της Αρχής (απόφαση 65/2018, ΦΕΚ Β΄ 1622/10-5-2019, σημείο 1.5) περιλαμβάνει τη συστηματική και μεγάλης κλίμακας παρακολούθηση μέσω βιντεοεπιτήρησης «ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο» σε χώρους ανοιχτούς στο κοινό.

Κατά το άρθρο 35 παρ. 7, η εκτίμηση περιέχει τουλάχιστον:

1. συστηματική περιγραφή της επεξεργασίας και των σκοπών, με το έννομο συμφέρον όπου ισχύει·
2. εκτίμηση της αναγκαιότητας και αναλογικότητας·
3. εκτίμηση των κινδύνων για τα δικαιώματα των προσώπων·
4. τα μέτρα για την αντιμετώπισή τους.

Η OVIT συνδέει τον εξοπλισμό ασφαλείας με τις αναφορές της βάρδιας στο Guardly. Αν σκέφτεστε κάμερες σώματος, μιλήστε μας για το πού θα έδιναν πραγματική τεκμηρίωση.