Νυχτερινή βάρδια: πώς προστατεύεις την υγεία σου
Η νυχτερινή βάρδια θέλει πρόγραμμα, όχι αντοχή. Κράτα σταθερή ώρα ύπνου και σκοτεινό, ήσυχο δωμάτιο, οργάνωσε τα γεύματα γύρω από τη βάρδια, χρησιμοποίησε το φως υπέρ σου, πάρε τα διαλείμματά σου και σχεδίασε την επιστροφή όταν είσαι κουρασμένος. Ο νόμος σού δίνει δύο πράγματα που αξίζει να ξέρεις: ιατρικές εξετάσεις πριν ξεκινήσεις νυχτερινή εργασία και σε τακτά διαστήματα, χωρίς κόστος για σένα (άρθρο 177 ΚΕΔ), και προσαύξηση 25% για εργασία από τις 22:00 έως τις 06:00 (άρθρο 150 §1). Για οποιοδήποτε θέμα υγείας, η σωστή απάντηση έρχεται από γιατρό, όχι από έναν οδηγό.
Ενημέρωση: 5′ ανάγνωσηΠηγές: 2
Πώς να κοιμάμαι καλύτερα όταν δουλεύω νυχτερινή βάρδια;
Κοιμήσου την ίδια ώρα κάθε μέρα της εβδομάδας νύχτας, σε δωμάτιο σκοτεινό, ήσυχο και δροσερό. Προστάτεψε αυτές τις ώρες όπως θα προστάτευες τη βάρδια σου.
- Σταθερό παράθυρο ύπνου: διάλεξε τις ώρες που θα κοιμάσαι μετά τη βάρδια και κράτα τις ίδιες όλη την εβδομάδα.
- Σκοτάδι και ησυχία: κουρτίνες που κόβουν το φως, μάσκα ματιών, ωτοασπίδες, σιωπηλό κινητό.
- Πες το στο σπίτι: όσοι μένουν μαζί σου πρέπει να ξέρουν ποιες ώρες κοιμάσαι.
- Μικρή ρουτίνα πριν τον ύπνο: ντους, φαγητό ελαφρύ, χωρίς οθόνες για λίγο.
- Η αλλαγή εβδομάδας: όταν περνάς από νύχτα σε ημέρα, σχεδίασε από πριν πώς θα μετακινήσεις τον ύπνο σου.
Πώς οργανώνεται η εναλλαγή νύχτας–ημέρας και πόση ανάπαυση δικαιούσαι ανάμεσα στις βάρδιες εξηγείται στον οδηγό για τις βάρδιες και το ωράριο φύλακα.
Τι να τρώω όταν δουλεύω νύχτα;
Κανονικά γεύματα σε σταθερές ώρες, φερμένα από το σπίτι, και νερό δίπλα σου όλη τη βάρδια. Ό,τι σε βαραίνει ή σε κρατά ξύπνιο μετά τη βάρδια, κράτα το μακριά από τις τελευταίες ώρες.
- Ένα κύριο γεύμα πριν τη βάρδια και κάτι ελαφρύ στη μέση της, αντί για συνεχές τσιμπολόγημα.
- Φέρε φαγητό από το σπίτι: στις 3 τα ξημερώματα δεν υπάρχουν πολλές επιλογές κοντά σε μια θέση φύλαξης.
- Νερό: ένα μπουκάλι στη θέση, ώστε να μη χρειάζεται να το θυμηθείς.
- Καφές: αν σε κρατά ξύπνιο όταν πας για ύπνο, σταμάτα τον στις τελευταίες ώρες της βάρδιας.
Αν έχεις διατροφικό ή άλλο θέμα υγείας (για παράδειγμα διαβήτη ή φάρμακα που παίρνεις σε σταθερές ώρες), ρώτα τον γιατρό σου πώς να το οργανώσεις με τη νυχτερινή βάρδια.
Βοηθά το φως στη νυχτερινή βάρδια;
Ναι, ως εργαλείο: φωτεινό περιβάλλον όσο δουλεύεις, λιγότερο φως όταν ετοιμάζεσαι για ύπνο. Τα γυαλιά ηλίου στην επιστροφή το πρωί είναι μια απλή πρακτική που αξίζει να δοκιμάσεις.
- Στη βάρδια: όσο το επιτρέπει η θέση, δούλεψε σε φωτισμένο σημείο και όχι στο μισοσκόταδο.
- Στην επιστροφή: γυαλιά ηλίου αν ο ήλιος σε «ξυπνά» πριν τον ύπνο.
- Στο σπίτι: χαμηλό φως και λιγότερη οθόνη την ώρα πριν κοιμηθείς.
Πώς μένω σε εγρήγορση σε μια ήσυχη νυχτερινή βάρδια;
Κινήσου, πάρε τα διαλείμματα που δικαιούσαι και ζήτα βοήθεια όταν η κούραση γίνεται επικίνδυνη. Η κούραση στη θέση είναι θέμα ασφάλειας, όχι αδυναμία.
- Οι περιπολίες βοηθούν: η κίνηση ανάμεσα στα σημεία ελέγχου σπάει τη μονοτονία της στατικής θέσης.
- Πάρε το διάλειμμα: ο νόμος προβλέπει διάλειμμα όταν η εργασία ξεπερνά ορισμένες συνεχόμενες ώρες· οι κανόνες εξηγούνται στον οδηγό για το ωράριο φύλακα.
- Μη φτάσεις στο όριο: αν νιώθεις ότι δεν μπορείς να μείνεις ξύπνιος, ενημέρωσε τον επόπτη ή το κέντρο επιχειρήσεων. Στην OVIT, στο κέντρο επιχειρήσεων απαντά πάντα άνθρωπος.
Πώς γυρίζω με ασφάλεια σπίτι μετά από νυχτερινή βάρδια;
Σχεδίασε την επιστροφή πριν ξεκινήσει η βάρδια και μην οδηγείς αν νιώθεις ότι σε παίρνει ο ύπνος. Η διαδρομή μετά τη νύχτα είναι μέρος της βάρδιας σου.
- Αν οδηγείς: αν σε παίρνει ο ύπνος, σταμάτα σε ασφαλές σημείο· μη συνεχίσεις «για λίγα χιλιόμετρα ακόμη».
- Αν χρησιμοποιείς συγκοινωνία: μάθε τα δρομολόγια των πρώτων πρωινών ωρών και πού περιμένεις.
- Ενημέρωσε κάποιον: ένα μήνυμα όταν φτάσεις σπίτι, ιδίως αν η θέση είναι απομακρυσμένη.
Δικαιούται ιατρική εξέταση όποιος δουλεύει νυχτερινές βάρδιες;
Ναι. Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου προβλέπει ιατρικές εξετάσεις πριν ξεκινήσεις νυχτερινή εργασία και σε τακτά διαστήματα μετά, με ιατρικό απόρρητο και χωρίς κόστος για σένα.
Το άρθρο 177 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου ορίζει:
- §1: σε κάθε εργαζόμενο, πριν αναλάβει εργασία τη νύχτα και μετά σε τακτά χρονικά διαστήματα, γίνονται οι απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις για να κριθεί η καταλληλότητά του γι’ αυτή την εργασία.
- §2: αν οι εξετάσεις δείξουν ότι ένας εργαζόμενος έχει προβλήματα υγείας που οφείλονται στη νυχτερινή εργασία, μετατίθεται σε θέση ημερήσιας εργασίας για την οποία είναι κατάλληλος.
- §3: οι εξετάσεις καλύπτονται από το ιατρικό απόρρητο και δεν επιβαρύνουν τον εργαζόμενο. Τις κάνει ο γιατρός εργασίας της επιχείρησης ή οι Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης με τις οποίες συνεργάζεται, όπου η επιχείρηση έχει υποχρέωση γιατρού εργασίας· αλλιώς οι αρμόδιες υπηρεσίες των ασφαλιστικών οργανισμών ή του ΕΣΥ.
Η εργασία από τις 22:00 έως τις 06:00 πληρώνεται με προσαύξηση 25% (άρθρο 150 §1). Δες τον οδηγό για τον μισθό security.
Μη περιμένεις την περιοδική εξέταση αν κάτι σε απασχολεί: αν ο ύπνος, η κούραση, η διάθεση ή οποιοδήποτε σύμπτωμα σε ανησυχεί, μίλα με γιατρό και ενημέρωσε τον εργοδότη σου.
Με μια ματιά
- Σταθερή ώρα ύπνου όλη την εβδομάδα νύχτας, σε δωμάτιο σκοτεινό και ήσυχο, και σχέδιο για το πέρασμα σε εβδομάδα ημέρας.
- Γεύματα σε σταθερές ώρες από το σπίτι, νερό στη θέση, και ό,τι σε κρατά ξύπνιο μακριά από τις τελευταίες ώρες.
- Πάρε τα διαλείμματα που δικαιούσαι και ενημέρωσε τον επόπτη πριν η κούραση γίνει κίνδυνος· μην οδηγείς νυσταγμένος.
- Δικαιούσαι ιατρικές εξετάσεις πριν τη νυχτερινή εργασία και περιοδικά, με απόρρητο και χωρίς κόστος (άρθρο 177 ΚΕΔ)· η εργασία 22:00–06:00 έχει +25% (άρθρο 150).
- Για κάθε θέμα υγείας, μίλα με γιατρό.
Συχνές ερωτήσεις
Πληρώνω εγώ την ιατρική εξέταση για νυχτερινή εργασία;
Όχι. Το άρθρο 177 §3 ΚΕΔ ορίζει ότι οι εξετάσεις δεν επιβαρύνουν τον εργαζόμενο και καλύπτονται από το ιατρικό απόρρητο.
Τι γίνεται αν η νυχτερινή εργασία μού δημιουργεί πρόβλημα υγείας;
Αν οι ιατρικές εξετάσεις του άρθρου 177 δείξουν προβλήματα υγείας που οφείλονται στη νυχτερινή εργασία, ο εργαζόμενος μετατίθεται σε θέση ημερήσιας εργασίας για την οποία είναι κατάλληλος. Για οποιαδήποτε ανησυχία, μίλα πρώτα με γιατρό.
Πώς κοιμάμαι τη μέρα μετά από νυχτερινή βάρδια;
Με σταθερό παράθυρο ύπνου κάθε μέρα της εβδομάδας νύχτας, σε δωμάτιο σκοτεινό, ήσυχο και δροσερό, με το κινητό σε σίγαση και τους δικούς σου ενημερωμένους για τις ώρες σου.
Πηγές
Κάθε νομικό ή μισθολογικό στοιχείο αυτού του οδηγού ελέγχθηκε στις παρακάτω επίσημες πηγές.
Θέλετε να δουλέψετε στη φύλαξη;
Δείτε τις ανοιχτές θέσεις και πώς δουλεύουν οι ομάδες της OVIT.