Βάρδιες και ωράριο φύλακα: τι ισχύει

Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025) βάζει τρία διαφορετικά νούμερα, και αξίζει να μην τα μπερδεύετε:

• 40 ώρες την εβδομάδα: η πλήρης απασχόληση σε όλους τους κλάδους· μια συλλογική σύμβαση μπορεί να ορίσει λιγότερες (άρθρο 189 §1).
• 8 ώρες τη μέρα, 48 την εβδομάδα: το ανώτατο όριο ωρών εργασίας (άρθρο 187).
• 48 ώρες κατά μέσο όρο: ο εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας δεν ξεπερνά τις 48 ώρες κατά μέσο όρο σε περίοδο έως 4 μηνών, μαζί με τις υπερωρίες· η άδεια και η αναρρωτική δεν μετράνε στον μέσο όρο (άρθρο 174).

Ο μισθός που αντιστοιχεί σε πλήρη απασχόληση εξηγείται στον οδηγό μας για τον μισθό security το 2026.

Το άρθρο 201 του Κώδικα («Εξασφάλιση συνεχούς λειτουργίας με εναλλαγή προσωπικού») επιτρέπει υπέρβαση του ορίου του άρθρου 187 σε εργασίες που, λόγω της φύσης τους, πρέπει να λειτουργούν συνεχώς με διαδοχικές εναλλαγές προσωπικού, με την προϋπόθεση ότι οι ώρες δεν ξεπερνούν κατά μέσο όρο τις 48 την εβδομάδα. Τότε πρέπει:

• η σειρά των ομάδων να αλλάζει κάθε εβδομάδα, ώστε όποια ομάδα δούλεψε νύχτα τη μία εβδομάδα να δουλεύει ημέρα την επόμενη·
• κάθε ομάδα που δουλεύει Κυριακή να παίρνει 24ωρη ανάπαυση σε άλλη μέρα της εβδομάδας.

Αν η θέση σας λειτουργεί όλο το 24ωρο με διαδοχικές ομάδες, ρωτήστε τον εργοδότη αν το πρόγραμμα βασίζεται στο άρθρο 201 — και ελέγξτε ότι τηρούνται και οι δύο όροι.

• Ημερήσια ανάπαυση: τουλάχιστον 11 συνεχείς ώρες για κάθε 24ωρο, που μετρά από τις 00:01 έως τις 24:00 (άρθρο 171).
• Διάλειμμα: όταν η εργασία ξεπερνά τις 4 συνεχόμενες ώρες, διάλειμμα 15 έως 30 λεπτών, στο οποίο μπορείτε να απομακρυνθείτε από τη θέση. Δεν μετρά ως χρόνος εργασίας και δεν δίνεται στην αρχή ή στο τέλος της βάρδιας (άρθρο 172 §1).
• Εβδομαδιαία ανάπαυση: 24 συνεχείς ώρες, κατ’ αρχήν μαζί με την Κυριακή, στις οποίες προστίθενται οι 11 ώρες της ημερήσιας ανάπαυσης. Για αντικειμενικούς, τεχνικούς ή οργανωτικούς λόγους μπορεί να οριστεί στις 24 ώρες. Σε δραστηριότητες που λειτουργούν όλο το 24ωρο με διαδοχικές ομάδες, η «Κυριακή» μπορεί να ξεκινά 06:00 ή 07:00 και να λήγει την ίδια ώρα τη Δευτέρα (άρθρο 173).
• Νυχτερινή εργασία: ο κανονικός χρόνος όσων δουλεύουν τη νύχτα δεν ξεπερνά κατά μέσο όρο τις 8 ώρες ανά 24ωρο σε περίοδο μίας εβδομάδας (άρθρο 176 §1).

Το άρθρο 182 §2 του Κώδικα επιτρέπει παρεκκλίσεις μόνο με συλλογικές συμβάσεις των πιο αντιπροσωπευτικών οργανώσεων ή με συμφωνίες εργοδοτών και εκπροσώπων των εργαζομένων στα εργασιακά συμβούλια, με τον όρο ότι οι εργαζόμενοι παίρνουν ισοδύναμες περιόδους αντισταθμιστικής ανάπαυσης (ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις που αυτό είναι αντικειμενικά αδύνατο, κατάλληλη προστασία βάσει της εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου). Δύο περιπτώσεις αφορούν άμεσα τη φύλαξη:

• §2.1(β): παρεκκλίσεις από τα άρθρα 171 (ημερήσια ανάπαυση), 172 (διαλείμματα), 173 (εβδομαδιαία ανάπαυση) και 176 (διάρκεια νυχτερινής εργασίας) για δραστηριότητες φύλαξης και επίβλεψης που απαιτούν συνεχή παρουσία για την προστασία αγαθών και προσώπων, «ιδίως όταν πρόκειται για φύλακες και θυρωρούς ή επιχειρήσεις φύλαξης».
• §2.3(α): παρεκκλίσεις από τα άρθρα 171 και 173 στην εργασία με βάρδιες, όταν ο εργαζόμενος αλλάζει βάρδια και δεν μπορεί να έχει ημερήσια ή εβδομαδιαία ανάπαυση ανάμεσα στις δύο βάρδιες.

Δεν μπορέσαμε να επαληθεύσουμε ισχύουσα κλαδική συλλογική σύμβαση για τους φύλακες. Αν το πρόγραμμά σας δίνει λιγότερες από 11 ώρες ανάμεσα σε δύο βάρδιες, ρωτήστε σε ποια σύμβαση ή συμφωνία στηρίζεται και πότε παίρνετε την αντισταθμιστική ανάπαυση.

Η προσαύξηση νυχτερινής εργασίας ορίζεται στο άρθρο 150 §1 και η προσαύξηση Κυριακών και αργιών στο άρθρο 219 §1. Ένα πρόγραμμα με εναλλαγή νύχτας–ημέρας σημαίνει ότι ο λογαριασμός αλλάζει από εβδομάδα σε εβδομάδα, οπότε ελέγχετε τις νυχτερινές ώρες στη μισθοδοσία κάθε μήνα.

Λεπτομέρειες, ποσά και τι να ρωτήσετε πριν υπογράψετε θα βρείτε στον οδηγό για τον μισθό security.

1. Ώρες εβδομάδας: αθροίστε τις ώρες κάθε εβδομάδας. Πλήρης απασχόληση είναι 40· ο μέσος όρος δεν ξεπερνά τις 48.
2. Κενό ανάμεσα στις βάρδιες: από το τέλος μιας βάρδιας ως την αρχή της επόμενης πρέπει να μένουν τουλάχιστον 11 ώρες.
3. Εβδομαδιαία ανάπαυση: βρείτε τις 24 συνεχείς ώρες (συν τις 11 της ημερήσιας) κάθε εβδομάδας.
4. Εναλλαγή: αν δουλεύετε σε κύκλο 24ώρου, η εβδομάδα νύχτας πρέπει να ακολουθείται από εβδομάδα ημέρας.
5. Κυριακή: αν δουλέψατε Κυριακή σε τέτοιο κύκλο, ποια μέρα παίρνετε τη 24ωρη ανάπαυση;

Υποθετικό παράδειγμα: μια βάρδια τελειώνει στις 06:00 και η επόμενη αρχίζει στις 14:00 την ίδια μέρα. Το κενό είναι 8 ώρες, άρα λιγότερο από τις 11 του άρθρου 171. Αυτό επιτρέπεται μόνο μέσα από τις παρεκκλίσεις και με αντισταθμιστική ανάπαυση.

Για τις νυχτερινές βάρδιες, πρακτικά: κρατήστε σταθερή ώρα ύπνου τις μέρες της ίδιας εβδομάδας, σκοτεινό και ήσυχο δωμάτιο, και οργανώστε από πριν το πέρασμα από εβδομάδα νύχτας σε εβδομάδα ημέρας. Χρησιμοποιήστε το διάλειμμα που δικαιούστε. Αν η κούραση ή ο ύπνος σάς απασχολούν, μιλήστε με γιατρό και με τον εργοδότη.

• Τι σημειώνετε: ημερομηνία, θέση, πραγματική ώρα έναρξης και λήξης, διάλειμμα, και αν η βάρδια έπιασε νύχτα (22:00–06:00), Κυριακή ή αργία.
• Αλλαγές: κάθε αλλαγή βάρδιας, ποιος τη ζήτησε και πότε σας ενημέρωσαν.
• Κάθε μήνα: συγκρίνετε το αρχείο σας με τη μισθοδοσία — νυχτερινές ώρες, Κυριακές, αργίες, ώρες πέρα από το ωράριο.

Η OVIT προσλαμβάνει φύλακες για τις τοπικές της ομάδες μέσω της σελίδας Καριέρα. Αν ξεκινάτε τώρα, δείτε και πώς γίνεται κανείς φύλακας.