Ασφάλεια και υγεία στην εργασία για φύλακες: τι ισχύει
Ο εργοδότης ενός φύλακα έχει υποχρέωση να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλειά του σε όλες τις πτυχές της εργασίας και να έχει γραπτή εκτίμηση των κινδύνων, που συντάσσεται από τεχνικό ασφαλείας, ιατρό εργασίας ή υπηρεσία προστασίας και πρόληψης (Κώδικας Εργατικού Δικαίου, άρθρα 533 και 534). Η εκτίμηση πρέπει να καλύπτει και τον χρόνο εργασίας, άρα και τη νυχτερινή, και ο εργοδότης πρέπει να αξιολογεί ειδικά τους κινδύνους βίας και παρενόχλησης. Τα μέτρα και ο εξοπλισμός προστασίας δεν πληρώνονται από τον εργαζόμενο. Ο φύλακας από τη μεριά του χρησιμοποιεί σωστά τον εξοπλισμό και αναφέρει αμέσως κάθε σοβαρό κίνδυνο ή βλάβη, και μπορεί να απομακρυνθεί από άμεσο και σοβαρό κίνδυνο χωρίς δυσμενή συνέπεια.
Ενημέρωση: 7′ ανάγνωσηΠηγές: 8
Είναι υποχρεωμένος ο εργοδότης να εκτιμά τους κινδύνους για τους φύλακες;
Ναι. Ο Κώδικας Εργατικού Δικαίου υποχρεώνει κάθε εργοδότη να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων και να έχει γραπτή εκτίμηση των κινδύνων της εργασίας, που συντάσσεται από τεχνικό ασφαλείας, ιατρό εργασίας ή υπηρεσία προστασίας και πρόληψης.
- Γενική υποχρέωση: ο εργοδότης εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας (άρθρο 533 §1) και τους γνωστοποιεί τον επαγγελματικό κίνδυνο της δουλειάς τους (§6δ).
- Γραπτή εκτίμηση: ο εργοδότης εκτιμά τους κινδύνους, μεταξύ άλλων από τη μέθοδο, τους ρυθμούς και τον χρόνο εργασίας και από ελλιπή ενημέρωση· η εκτίμηση είναι γραπτή (άρθρο 533 §8α).
- Ποιος τη συντάσσει: ο εργοδότης πρέπει να έχει στη διάθεσή του γραπτή εκτίμηση, που περιλαμβάνει και ομάδες εργαζομένων εκτεθειμένες σε ιδιαίτερους κινδύνους, και γίνεται από τον τεχνικό ασφαλείας, τον ιατρό εργασίας ή εσωτερική ή εξωτερική υπηρεσία προστασίας και πρόληψης (άρθρο 534 §1α).
- Τεχνικός ασφαλείας και ιατρός εργασίας: επιχείρηση με λιγότερους από 50 εργαζομένους χρησιμοποιεί τεχνικό ασφαλείας· με 50 και πάνω, τεχνικό ασφαλείας και ιατρό εργασίας (άρθρο 498).
- Πρόσβαση: η γραπτή εκτίμηση τίθεται στη διάθεση των εκπροσώπων των εργαζομένων για θέματα υγείας και ασφάλειας (άρθρο 534 §7).
Ως φύλακας, ρωτήστε: ποιοι κίνδυνοι έχουν καταγραφεί για τη δική μου θέση, και ποια μέτρα προβλέπονται γι’ αυτούς; Ο νόμος υποχρεώνει τον εργοδότη να σας τους γνωστοποιεί.
Τι ισχύει όταν ο φύλακας δουλεύει μόνος του;
Η μοναχική εργασία είναι κίνδυνος που πρέπει να εξεταστεί στην εκτίμηση κινδύνου της θέσης, μαζί με τα μέτρα που τον περιορίζουν: προγραμματισμένη επικοινωνία, τρόπο κλήσης βοήθειας και κλιμάκωση αν ο φύλακας δεν απαντήσει.
Ο Κώδικας δεν έχει ξεχωριστό άρθρο για τον μοναχικό εργαζόμενο, αλλά η γραπτή εκτίμηση πρέπει να καλύπτει ομάδες που εκτίθενται σε ιδιαίτερους κινδύνους και τους κινδύνους από την οργάνωση της εργασίας (άρθρο 534 §1α και §4). Για έναν φύλακα μόνο του στη θέση, αυτό σημαίνει πρακτικά:
- Επαφή σε τακτά διαστήματα με το κέντρο επιχειρήσεων ή τον επόπτη.
- Σίγουρο μέσο κλήσης βοήθειας που λειτουργεί σε όλο τον χώρο.
- Γραπτή κλιμάκωση: τι γίνεται αν ο φύλακας δεν απαντήσει.
- Όρια ρόλου: τι δεν κάνει ποτέ μόνος του, όπως να μπαίνει σε σκοτεινό χώρο μετά από συναγερμό χωρίς ενημέρωση.
Αναλυτικά στον οδηγό για την ασφάλεια του μοναχικού φύλακα.
Πώς λαμβάνεται υπόψη η νυχτερινή εργασία στην ασφάλεια του φύλακα;
Ο χρόνος και οι ρυθμοί εργασίας είναι ρητά μέρος της εκτίμησης κινδύνου. Για τη νυχτερινή βάρδια αυτό σημαίνει κούραση, λιγότερος φωτισμός και λιγότεροι άνθρωποι γύρω, που πρέπει να αντιμετωπίζονται στον σχεδιασμό της θέσης.
Το άρθρο 533 §8α αναφέρει ρητά τους κινδύνους από τους ρυθμούς και τον χρόνο εργασίας. Στη φύλαξη, η νύχτα φέρνει συγκεκριμένα θέματα: κούραση και πτώση εγρήγορσης, κακό φωτισμό σε περιπολίες, μεγαλύτερη απόσταση από βοήθεια, και ασφαλή επιστροφή στο σπίτι.
- Ωράριο και ανάπαυση: τα όρια βαρδιών και οι ώρες ανάπαυσης εξηγούνται στον οδηγό για τις βάρδιες και το ωράριο φύλακα.
- Υγεία στη νυχτερινή: ύπνος, διατροφή, φως και εγρήγορση στον οδηγό για την υγεία στη νυχτερινή βάρδια.
- Φωτισμός διαδρομών: σκοτεινά σημεία στην περιπολία είναι κίνδυνος πτώσης και κίνδυνος ασφάλειας· αναφέρονται για διόρθωση.
Πώς προστατεύεται ο φύλακας από βία και επιθετικότητα;
Ο εργοδότης έχει υποχρέωση να αξιολογεί τους κινδύνους βίας και παρενόχλησης και να παίρνει μέτρα πρόληψης, και να ενημερώνει τους εργαζομένους γι’ αυτούς. Στην πράξη: σαφή όρια ρόλου, εκπαίδευση αποκλιμάκωσης, γρήγορη κλήση βοήθειας και καταγραφή κάθε περιστατικού.
Ο εργοδότης οφείλει να αξιολογεί ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, μεταξύ άλλων τους κινδύνους βίας και παρενόχλησης, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής, και να παίρνει μέτρα για την πρόληψη, τον έλεγχο και τον περιορισμό τους (άρθρο 533 §6θ). Οφείλει επίσης να ενημερώνει τους εργαζομένους για τους κινδύνους και τα μέτρα κατά της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία (άρθρο 537 §1β).
- Όρια ρόλου γραμμένα: οι εντολές θέσης λένε τι κάνει ο φύλακας σε μια επιθετική συμπεριφορά και πότε αποσύρεται και καλεί την Αστυνομία.
- Αποκλιμάκωση: πώς μιλάτε, πού στέκεστε, πότε απομακρύνεστε· μαθαίνεται με εκπαίδευση, όχι στο πόδι.
- Βοήθεια σε δευτερόλεπτα: ασύρματος ή τηλέφωνο με γνωστή διαδικασία, και ενισχυμένη κάλυψη σε θέσεις και ώρες με ιστορικό περιστατικών.
- Καταγραφή: κάθε απειλή ή επίθεση, ακόμη και λεκτική, γράφεται σε αναφορά συμβάντος· έτσι φαίνεται το μοτίβο και αλλάζουν τα μέτρα.
Ποιος εξοπλισμός προστασίας δικαιούται ο φύλακας και ποιος τον πληρώνει;
Τα μέτρα και τον εξοπλισμό προστασίας τα ορίζει ο εργοδότης με βάση την εκτίμηση κινδύνου, και δεν τα πληρώνει ο εργαζόμενος. Ο φύλακας οφείλει να τα χρησιμοποιεί σωστά.
- Ποιος ορίζει: ο εργοδότης καθορίζει τα μέτρα προστασίας και, αν χρειάζεται, το υλικό προστασίας (άρθρο 534 §1β).
- Ποιος πληρώνει: τα μέτρα υγείας και ασφάλειας σε καμία περίπτωση δεν επιβαρύνουν οικονομικά τους εργαζομένους (άρθρο 533 §10).
- Τι κάνει ο φύλακας: χρησιμοποιεί σωστά τον ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό και τον τακτοποιεί μετά τη χρήση (άρθρο 539 §2β).
Ο νόμος δεν δίνει λίστα εξοπλισμού για φύλακες· εξαρτάται από τη θέση. Ανάλογα με την εκτίμηση, μπορεί να περιλαμβάνει μέσο επικοινωνίας, φακό, ρούχα υψηλής ορατότητας σε χώρους με οχήματα, κατάλληλα παπούτσια και ρουχισμό για καιρικές συνθήκες. Αν κάτι λείπει ή χάλασε, αναφέρεται.
Πώς αναφέρει ένας φύλακας έναν κίνδυνο στη θέση του;
Αμέσως, στον εργοδότη ή στον τεχνικό ασφαλείας και τον ιατρό εργασίας: ο νόμος υποχρεώνει τον εργαζόμενο να αναφέρει κάθε κατάσταση άμεσου και σοβαρού κινδύνου και κάθε βλάβη στα συστήματα προστασίας. Σε σοβαρό και άμεσο κίνδυνο μπορεί να απομακρυνθεί χωρίς δυσμενή συνέπεια.
- Υποχρέωση αναφοράς: ο εργαζόμενος αναφέρει αμέσως στον εργοδότη ή σε όσους έχουν καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας και ιατρού εργασίας κάθε κατάσταση που εύλογα παρουσιάζει άμεσο και σοβαρό κίνδυνο, και κάθε έλλειψη στα συστήματα προστασίας (άρθρο 539 §2δ).
- Δικαίωμα απομάκρυνσης: όποιος, σε σοβαρό, άμεσο και αναπόφευκτο κίνδυνο, απομακρύνεται από τη θέση ή από επικίνδυνη ζώνη, δεν επιτρέπεται να υποστεί δυσμενή συνέπεια (άρθρο 535 §4).
- Ατυχήματα: ο εργοδότης αναγγέλλει κάθε εργατικό ατύχημα στην Επιθεώρηση Εργασίας και στον e-ΕΦΚΑ μέσα σε 24 ώρες (άρθρο 534 §2α). Ενημερώνετε αμέσως τον επόπτη σας για κάθε τραυματισμό, όσο μικρός κι αν φαίνεται.
- Αν τα μέτρα δεν αρκούν: οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποί τους μπορούν να απευθυνθούν στην Επιθεώρηση Εργασίας (άρθρο 536 §5).
Η εκπαίδευση υγείας και ασφάλειας δίνεται κατά την πρόσληψη και σε κάθε αλλαγή καθηκόντων ή εξοπλισμού, σε ώρα εργασίας και χωρίς κόστος για εσάς (άρθρο 538). Η OVIT προσλαμβάνει φύλακες για τις τοπικές της ομάδες μέσω της σελίδας Καριέρα.
Με μια ματιά
- Ο εργοδότης εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια σε όλες τις πτυχές της εργασίας και έχει γραπτή εκτίμηση κινδύνου (ΚΕΔ 533, 534).
- Η εκτίμηση γίνεται από τεχνικό ασφαλείας, ιατρό εργασίας ή υπηρεσία προστασίας και πρόληψης, και καλύπτει και τον χρόνο εργασίας.
- Βία και παρενόχληση είναι κίνδυνοι που ο εργοδότης πρέπει να αξιολογεί, να προλαμβάνει και να εξηγεί στους εργαζομένους (ΚΕΔ 533 §6θ, 537).
- Μέτρα και εξοπλισμός προστασίας δεν πληρώνονται ποτέ από τον εργαζόμενο (ΚΕΔ 533 §10).
- Ο φύλακας αναφέρει αμέσως κάθε σοβαρό κίνδυνο ή βλάβη και μπορεί να απομακρυνθεί από άμεσο κίνδυνο χωρίς δυσμενή συνέπεια (ΚΕΔ 539, 535).
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος συντάσσει την εκτίμηση κινδύνου για μια θέση φύλαξης;
Σύμφωνα με το άρθρο 534 §1α του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, ο τεχνικός ασφαλείας, ο ιατρός εργασίας ή εσωτερική ή εξωτερική υπηρεσία προστασίας και πρόληψης. Την ευθύνη να υπάρχει γραπτή εκτίμηση την έχει ο εργοδότης.
Πληρώνει ο φύλακας τον εξοπλισμό προστασίας του;
Όχι. Το άρθρο 533 §10 του Κώδικα ορίζει ότι τα μέτρα υγείας και ασφάλειας σε καμία περίπτωση δεν επιβαρύνουν οικονομικά τους εργαζομένους. Τα μέτρα και το υλικό προστασίας τα ορίζει ο εργοδότης (άρθρο 534 §1β).
Μπορεί ένας φύλακας να φύγει από τη θέση του αν κινδυνεύει άμεσα;
Ναι, σε σοβαρό, άμεσο και αναπόφευκτο κίνδυνο. Το άρθρο 535 §4 ορίζει ότι ο εργαζόμενος που απομακρύνεται από τη θέση ή από επικίνδυνη ζώνη σε τέτοιο κίνδυνο δεν επιτρέπεται να υποστεί δυσμενή συνέπεια. Ενημερώνει αμέσως τον επόπτη του.
Πηγές
Κάθε νομικό ή μισθολογικό στοιχείο αυτού του οδηγού ελέγχθηκε στις παρακάτω επίσημες πηγές.
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 533 — γενικές υποχρεώσεις εργοδοτώνΈλεγχος
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 534 — ειδικές υποχρεώσεις εργοδοτώνΈλεγχος
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 498 — τεχνικός ασφαλείας και ιατρός εργασίαςΈλεγχος
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 535 — σοβαρός και άμεσος κίνδυνοςΈλεγχος
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 536 — διαβουλεύσεις και συμμετοχή εργαζομένωνΈλεγχος
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 537 — ενημέρωση εργαζομένωνΈλεγχος
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 538 — εκπαίδευση εργαζομένωνΈλεγχος
- Κώδικας Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025), άρθρο 539 — υποχρεώσεις εργαζομένωνΈλεγχος
Θέλετε να δουλέψετε στη φύλαξη;
Δείτε τις ανοιχτές θέσεις και πώς δουλεύουν οι ομάδες της OVIT.