Ασφάλεια φαρμακείων

Η ληστεία κρίνεται στα πρώτα δευτερόλεπτα, και ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ένας δράστης που αιφνιδιάζεται ή νομίζει ότι κάποιος αντιδρά. Γι’ αυτό το προσωπικό εκπαιδεύεται σε μία απλή σειρά, που γράφεται και εξασκείται:

1. Κατά τη ληστεία: ηρεμία, καμία απότομη κίνηση, λέτε τι θα κάνετε πριν το κάνετε («ανοίγω το συρτάρι»), δεν κοιτάτε επίμονα τον δράστη στα μάτια.
2. Παρατήρηση: ύψος, ρούχα, φωνή, σημάδια, τι άγγιξε, από πού έφυγε και με τι — όσα μπορείτε χωρίς να το δείξετε.
3. Μετά: κλειδώνετε την πόρτα, καλείτε την αστυνομία στο 100 ή στο 112 αν κάποιος τραυματίστηκε, δεν αγγίζετε ό,τι άγγιξε ο δράστης.
4. Καταγραφή: κάθε μάρτυρας γράφει χωριστά τι είδε, πριν συζητήσει με τους άλλους· το υλικό των καμερών διασφαλίζεται πριν σβηστεί αυτόματα.

Κανένα ποσό στο ταμείο και κανένα φάρμακο δεν αξίζει έναν τραυματισμό. Αυτό ισχύει και για τον φύλακα: σε βία ή όπλο παρατηρεί, καταγράφει και καλεί την αστυνομία — τα όρια του ρόλου του είναι στον οδηγό τι επιτρέπεται σε φύλακα.

Η γενική μέθοδος πρόληψης απωλειών — από πού χάνονται τα προϊόντα, διάταξη, μέτρηση της διαφοράς απογραφής — είναι στον οδηγό πρόληψη απωλειών σε καταστήματα. Στο φαρμακείο προσθέστε τρία πράγματα:

• Μικρά προϊόντα υψηλής αξίας σε προθήκη πίσω ή δίπλα στον πάγκο, όχι στο τελευταίο ράφι προς την πόρτα.
• Άδεια δείγματα στο ράφι για όσα κλέβονται συχνά, με το προϊόν να δίνεται από τον πάγκο.
• Κανένα τυφλό σημείο: καθρέφτες ή χαμηλά ράφια ώστε ο φαρμακοποιός να βλέπει όλο τον χώρο ενώ εξυπηρετεί.

Αν κάποιος φαίνεται να κρύβει προϊόν, τι επιτρέπεται και τι όχι — στο προσωπικό και στον φύλακα — είναι στον οδηγό κλοπή σε κατάστημα: τι επιτρέπεται στον φύλακα.

• Θυρίδα εξυπηρέτησης: η συναλλαγή γίνεται από τη θυρίδα και η πόρτα μένει κλειδωμένη· ο φαρμακοποιός δεν ανοίγει «για να δείξει κάτι».
• Φως έξω, ορατότητα μέσα: φωτισμένη είσοδος, χωρίς αφίσες που κρύβουν τη βιτρίνα, ώστε ο δρόμος να βλέπει μέσα.
• Κουμπί πανικού: σιωπηλό, συνδεδεμένο με κέντρο λήψης σημάτων, σε σημείο που πατιέται χωρίς να φανεί.
• Τηλέφωνο και επαφές: κινητό πάντα επάνω σας, με τον υπεύθυνο κλειδιών και το 100 σε γρήγορη κλήση.
• Μη μένετε μόνοι αν μπορείτε: δεύτερο πρόσωπο, περιπολία που περνά από το φαρμακείο ή φύλακας στις ώρες εφημερίας.

Εδώ περιγράφουμε μόνο πρακτική ασφάλειας. Για ό,τι ορίζεται για την ίδια την εφημερία — ώρες, τρόπος εξυπηρέτησης — ρωτήστε τον φαρμακευτικό σύλλογό σας.

• Ταμείο: κρατήστε μόνο τα ρέστα της βάρδιας· τα υπόλοιπα πηγαίνουν σε χρηματοκιβώτιο, ιδανικά με καθυστέρηση ανοίγματος, μέσα στη μέρα και όχι μόνο στο κλείσιμο.
• Κατάθεση στην τράπεζα: σε ώρες και διαδρομές που αλλάζουν, όχι από το ίδιο πρόσωπο κάθε μέρα την ίδια ώρα.
• Κλείσιμο: δύο άτομα όταν γίνεται, με την καταμέτρηση μακριά από τη βιτρίνα.
• Φάρμακα υψηλού κινδύνου: κλειδωμένο ερμάριο, κλειδιά σε συγκεκριμένα πρόσωπα, καταμέτρηση και ημερολόγιο· μια διαφορά ελέγχεται την ίδια μέρα.

Αν για ορισμένα φάρμακα ισχύουν ειδικές υποχρεώσεις φύλαξης για το φαρμακείο σας, αυτές προηγούνται· εδώ γράφουμε μόνο τη ρουτίνα ασφάλειας που τις συμπληρώνει.

Η Οδηγία 1/2011 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων, που εξακολουθεί να εφαρμόζεται μαζί με τον GDPR (ΑΠΔΠΧ), δεν έχει άρθρο που να αναφέρει τα φαρμακεία. Το άρθρο 19 αφορά «πάσης φύσεως καταστήματα» και το άρθρο 20 νοσοκομεία, κλινικές, ιατρεία και άλλους χώρους όπου παρέχονται υπηρεσίες υγείας. Ποιο εφαρμόζεται στο δικό σας φαρμακείο, ρωτήστε τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων ή τον δικηγόρο σας. Ως ελάχιστο, το άρθρο 19 ορίζει:

• Πού: σημεία εισόδου και εξόδου, ταμεία και χώροι φύλαξης χρημάτων, αποθήκες, ηλεκτρομηχανολογικοί χώροι, χώροι στάθμευσης (άρθρο 19 §2).
• Χώρος πελατών: μόνο κατ’ εξαίρεση (άρθρο 19 §3)· ποτέ σε χώρους όπου εργάζεται το προσωπικό και δεν είναι προσιτοί στο κοινό (§4).
• Με φειδώ: προτιμώνται πάντα ηπιότερα μέσα, και η Οδηγία αναφέρει ως παράδειγμα ανιχνευτές στις εισόδους ή «πρόσληψη ειδικευμένου προσωπικού» (άρθρο 19 §1).
• Χωρίς ήχο: η επεξεργασία ήχου απαγορεύεται (άρθρο 6 §5).

Το πιο ευαίσθητο σημείο είναι ο πάγκος. Μια συνταγή, μια οθόνη ή ένα κουτί φαρμάκου που διαβάζεται στην εικόνα μπορεί να αποκαλύπτει την υγεία του πελάτη — δηλαδή «δεδομένα που αφορούν την υγεία» κατά το άρθρο 4 αρ. 15 του GDPR, των οποίων η επεξεργασία κατά κανόνα απαγορεύεται (άρθρο 9 §1, με τις εξαιρέσεις της §2). Και ό,τι καταγράφεται πρέπει να περιορίζεται στο αναγκαίο (άρθρο 5 §1 γ). Στην πράξη: γωνία από ψηλά προς το συρτάρι και τα χέρια, όχι πάνω από τον ώμο του φαρμακοποιού προς την οθόνη και το χαρτί.

Ισχύουν και οι γενικοί κανόνες: πινακίδα πριν από το πεδίο της κάμερας, διαγραφή σε 15 εργάσιμες αν δεν συμβεί τίποτα, καμία χρήση για παρακολούθηση του προσωπικού — αναλυτικά στον οδηγό κάμερες CCTV και GDPR. Για την επιλογή του συστήματος: πώς επιλέγω σύστημα CCTV.

Ο συναγερμός αξίζει όσο η διαδικασία πίσω του: ποιος λαμβάνει το σήμα, πώς επαληθεύεται, πότε καλείται η αστυνομία και ποιος έρχεται με τα κλειδιά. Η πλήρης σειρά είναι στον οδηγό συναγερμός και αστυνομία.

Ο φύλακας στο φαρμακείο αποτρέπει με την παρουσία του, βλέπει την είσοδο ενώ το προσωπικό εξυπηρετεί, και σε συμβάν παρατηρεί, καταγράφει και καλεί την αστυνομία. Η OVIT δουλεύει με τοπικές ομάδες, και οι περιπολίες, τα συμβάντα και οι αναφορές φαίνονται στην πλατφόρμα Guardly — στην ίδια εικόνα για εσάς και για το κέντρο επιχειρήσεων. Για πρόταση στα μέτρα του φαρμακείου σας: επικοινωνία.