Νυχτερινά, Κυριακές, αργίες: οι προσαυξήσεις του φύλακα

Το άρθρο 150 §1 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου ορίζει προσαύξηση 25% για την εργασία από τις 22:00 έως τις 06:00, σε επιχειρήσεις συνεχούς ή μη λειτουργίας, για όλους τους εργαζόμενους, ανεξάρτητα από το αν απασχολούνται μόνιμα ή όχι σε αυτές τις ώρες. Δεν μετράει η βάρδια ως «νυχτερινή»· μετράει κάθε ώρα της που πέφτει μέσα στο 22:00–06:00.

• Μόνο νύχτα, από τη φύση της δουλειάς: όποιος δουλεύει αποκλειστικά νύχτα δεν παίρνει το επίδομα μόνο αν οι αποδοχές του είναι ήδη τουλάχιστον 25% πάνω από τα νόμιμα κατώτατα όρια· αν η διαφορά είναι μικρότερη, καταβάλλεται η διαφορά (§2).
• Βάση και συμψηφισμός: η προσαύξηση υπολογίζεται στα υποχρεωτικά κατώτατα όρια μισθών και ημερομισθίων, δεν συμψηφίζεται με τυχόν υψηλότερες αποδοχές και μειώνεται αναλογικά όταν δουλεύετε λιγότερο από το κανονικό ωράριο (§3).

Πώς να αντέχετε τις νυχτερινές βάρδιες, με ύπνο, φαγητό και φως, θα βρείτε στον οδηγό για την υγεία στη νυχτερινή βάρδια.

Το άρθρο 219 §1 δίνει 75% σε όσους δουλεύουν τις Κυριακές και τις αργίες της §2, ανεξάρτητα από το κύρος της συμφωνίας για την απασχόληση αυτή. Οι αργίες της §2 είναι:

• 25 Μαρτίου
• Δευτέρα του Πάσχα
• 1η Μαΐου
• Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου)
• 28 Οκτωβρίου
• Χριστούγεννα (25 Δεκεμβρίου) και 26 Δεκεμβρίου
• Πρωτοχρονιά (1 Ιανουαρίου)
• Θεοφάνεια (6 Ιανουαρίου)

Αν πληρώνεστε με ημερομίσθιο και δεν δουλέψατε σε μία από αυτές τις αργίες για λόγο που δεν οφείλεται σε εσάς, δικαιούστε το ημερομίσθιό σας χωρίς προσαύξηση (άρθρο 219 §3).

Υποθετικά παραδείγματα, μόνο σε ώρες:

• Βάρδια 06:00–14:00, Τρίτη: 0 νυχτερινές, 0 Κυριακής.
• Βάρδια 14:00–22:00, Τρίτη: 0 νυχτερινές (η νύχτα αρχίζει στις 22:00).
• Βάρδια 18:00–02:00: 4 νυχτερινές ώρες (22:00–02:00).
• Βάρδια 22:00–06:00: 8 νυχτερινές ώρες.
• Βάρδια 06:00–14:00, Κυριακή: 8 ώρες Κυριακής, 0 νυχτερινές.
• Βάρδια 06:00–14:00, 28 Οκτωβρίου: 8 ώρες αργίας, 0 νυχτερινές.
• Βάρδια Σάββατο 22:00 – Κυριακή 06:00: 8 νυχτερινές ώρες· από αυτές οι 6 (00:00–06:00) πέφτουν σε ημερομηνία Κυριακής.

Μια εβδομάδα νύχτας με πέντε βάρδιες 22:00–06:00 δίνει 5 × 8 = 40 νυχτερινές ώρες. Μια εβδομάδα πρωινών 06:00–14:00 από Δευτέρα έως Παρασκευή δίνει 0. Σε πρόγραμμα με εναλλαγή, γι’ αυτό οι νυχτερινές ώρες αλλάζουν από μήνα σε μήνα — δείτε πώς οργανώνονται οι βάρδιες.

Για βάρδιες που περνούν τα μεσάνυχτα προς Κυριακή ή αργία, σημειώστε χωριστά τις ώρες πριν και μετά τις 00:00. Το κείμενο του άρθρου 219 παραπέμπει για την εφαρμογή στις αποφάσεις 8900/1946 και 25825/1951· ζητήστε από τη μισθοδοσία να σας δείξει πώς μετρήθηκαν.

Η νύχτα του Σαββάτου προς Κυριακή είναι η πιο συνηθισμένη περίπτωση: οι ώρες 00:00–06:00 είναι νυχτερινές και πέφτουν σε Κυριακή. Δεν υπολογίζουμε εδώ ποσό, γιατί ο τρόπος συνδυασμού δεν προκύπτει από το κείμενο των δύο άρθρων. Αυτό που μπορείτε να ελέγξετε με βεβαιότητα είναι ότι οι ώρες υπάρχουν στη μισθοδοσία, στη σωστή στήλη.

1. Γράψτε τις ώρες που είναι και νυχτερινές και Κυριακής (ή αργίας).
2. Ελέγξτε ότι εμφανίζονται στη μισθοδοσία ως νυχτερινές.
3. Ελέγξτε ότι εμφανίζονται ως ώρες Κυριακής ή αργίας.
4. Αν λείπουν από μία από τις δύο, ρωτήστε γραπτώς πώς υπολογίστηκαν.

Οι εταιρείες φύλαξης με ΚΑΔ 8010 και 8020 είναι στην ψηφιακή κάρτα εργασίας (ΥΑ 24595/2024). Η κάρτα καταγράφει σε πραγματικό χρόνο στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ την έναρξη και τη λήξη της εργασίας, το διάλειμμα, την υπέρβαση του ωραρίου και τις άδειες (άρθρο 580 §2). Άρα η ώρα που χτυπήσατε κάρτα είναι το επίσημο ίχνος της βάρδιάς σας.

1. Πρόγραμμα: οι βάρδιες που σας ανατέθηκαν.
2. Κάρτα: οι πραγματικές ώρες έναρξης και λήξης — μια βάρδια που κράτησε περισσότερο λόγω καθυστερημένης αλλαγής φαίνεται εδώ.
3. Δικό σας ημερολόγιο: ημερομηνία, θέση, έναρξη, λήξη, και πόσες ώρες νύχτας, Κυριακής και αργίας είχε η βάρδια.
4. Μισθοδοσία: τα σύνολα του μήνα στις ίδιες τρεις στήλες.

Πώς σημαίνεται η κάρτα σε χώρο πελάτη και τι γίνεται όταν αλλάζει η βάρδια εξηγεί ο οδηγός για την ψηφιακή κάρτα στη φύλαξη. Τα νόμιμα κατώτατα όρια αμοιβής είναι στον οδηγό για τον μισθό security.

• Συγκεκριμένα: «Στις 12/10 η βάρδια 22:00–06:00 έχει 8 νυχτερινές ώρες· η μισθοδοσία δείχνει 6.» Όχι «δεν πληρώθηκα σωστά».
• Γραπτώς: με e-mail ή μήνυμα, ώστε να μείνει ίχνος.
• Έγκαιρα: κάθε μήνα, όχι μετά από ένα χρόνο.

Η Επιθεώρηση Εργασίας χρησιμοποιεί την ψηφιακή κάρτα για να ελέγχει την τήρηση του ωραρίου (άρθρο 580 §4). Ένα καθαρό ημερολόγιο ωρών κάνει κάθε συζήτηση πιο σύντομη. Η OVIT προσλαμβάνει φύλακες για τις τοπικές της ομάδες μέσω της σελίδας Καριέρα.