Ασφάλεια κοσμηματοπωλείων και καταστημάτων υψηλής αξίας

• Σπάσιμο βιτρίνας (smash-and-grab): διαρκεί ελάχιστα· το μέτρο είναι να υπάρχουν λίγα πράγματα να αρπαχτούν και να καθυστερεί η πρόσβαση σε αυτά.
• Ένοπλη ληστεία: το μέτρο είναι η ελεγχόμενη είσοδος και η ρουτίνα που προστατεύει ανθρώπους, όχι η αντίσταση.
• Αντιπερισπασμός: ένας ζητά να δει πολλά κομμάτια, άλλος αποσπά την προσοχή· το μέτρο είναι ένα κομμάτι τη φορά.
• Διάρρηξη εκτός ωραρίου: το μέτρο είναι άδειες βιτρίνες τη νύχτα, χρηματοκιβώτιο και συναγερμός με διαδικασία.

Η γενική μέθοδος για απώλειες σε καταστήματα είναι στον οδηγό πρόληψη απωλειών. Αν το κατάστημα είναι μέσα σε εμπορικό κέντρο, δείτε και ποιος απαντά για τι ανάμεσα στο κέντρο και στον μισθωτή.

• Ηλεκτρική κλειδαριά με κουμπί πίσω από τον πάγκο, και θυροτηλέφωνο ή κάμερα που δείχνει την είσοδο.
• Διπλή πόρτα (θάλαμος), αν το επιτρέπει ο χώρος: η δεύτερη δεν ανοίγει πριν κλείσει η πρώτη.
• Απόφαση του προσωπικού: αν κάτι δεν πάει καλά — κράνος, κρυμμένο πρόσωπο, ομάδα που περιμένει έξω — η πόρτα απλώς δεν ανοίγει. Δεν χρειάζεται εξήγηση ούτε αντιπαράθεση.
• Ποτέ υπό πίεση: δεν ανοίγετε επειδή κάποιος χτυπά επίμονα ή λέει ότι βιάζεται.

Ο φύλακας στην είσοδο καλωσορίζει και παρατηρεί· δεν ψάχνει τσάντες και δεν κρατά κανέναν. Τι επιτρέπεται και τι όχι σε φύλακα: ο σχετικός οδηγός.

1. Πριν μπείτε: ο ένας ανοίγει, ο άλλος παρατηρεί από απόσταση τον δρόμο και τα αυτοκίνητα γύρω.
2. Σήμα «όλα καλά»: ο πρώτος, μέσα και με την πόρτα κλειδωμένη, δίνει ένα συμφωνημένο σήμα· αν δεν έρθει, ο δεύτερος δεν πλησιάζει και καλεί το 100.
3. Βιτρίνες: γεμίζουν μόνο με την πόρτα κλειδωμένη· τη νύχτα μένουν άδειες και, αν γίνεται, ανοιχτές, ώστε να φαίνεται ότι δεν έχουν τίποτα.
4. Κλειδιά και κωδικοί: μοιρασμένα, ώστε κανένα πρόσωπο να μην ανοίγει μόνο του χρηματοκιβώτιο και συναγερμό· χρηματοκιβώτιο με καθυστέρηση ανοίγματος, αν το έχετε.
5. Στον πάγκο όλη τη μέρα: ένα κομμάτι τη φορά, ο δίσκος δεν μένει ποτέ χωρίς επίβλεψη.

Ο ρόλος του φύλακα σε κοσμηματοπωλείο είναι αποτροπή πριν και μάτια κατά τη διάρκεια. Ο νόμος για τις εταιρείες security τις υποχρεώνει να μη χρησιμοποιούν μέσα και μεθόδους που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των πολιτών (ν. 2518/1997, άρθρο 4 §1 ζ και §2 α). Μια αντιπαράθεση με ένοπλους δράστες μέσα σε κατάστημα με πελάτες κάνει ακριβώς αυτό.

• Κατά τη ληστεία: ηρεμία, χέρια ορατά, καμία απότομη κίνηση, λέτε τι θα κάνετε πριν το κάνετε.
• Κουμπί πανικού: μόνο αν πατιέται χωρίς να το καταλάβει κανείς.
• Μετά: κλείδωμα, 100 ή 112 αν υπάρχει τραυματίας, κανείς δεν αγγίζει βιτρίνες και σπασμένα τζάμια.
• Καταγραφή: κάθε μάρτυρας γράφει χωριστά τι είδε· λίστα με ό,τι πάρθηκε· το υλικό των καμερών αντιγράφεται πριν σβηστεί.

Κανένα κόσμημα δεν αξίζει έναν τραυματισμό. Για ένα πραγματικό συμβάν αποφασίζει η αστυνομία· για μια πραγματική υπόθεση, ζητήστε νομική συμβουλή.

Η Οδηγία 1/2011 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων, που εφαρμόζεται μαζί με τον GDPR (ΑΠΔΠΧ), έχει ειδικό άρθρο για καταστήματα, το 19, και αναφέρει ρητά τα κοσμηματοπωλεία:

• Επιτρέπονται: σημεία εισόδου και εξόδου, ταμεία και χώροι φύλαξης χρημάτων, αποθήκες, ηλεκτρομηχανολογικοί χώροι, χώροι στάθμευσης (§2).
• Χώρος πελατών, κατ’ εξαίρεση: η Οδηγία το δέχεται για μεγάλης επιφάνειας καταστήματα και εμπορεύματα μεγάλης αξίας — με παράδειγμα τα κοσμηματοπωλεία — εφόσον η επιτήρηση δεν εξασφαλίζεται αλλιώς. Τότε η κάμερα εστιάζει όσο λιγότερο γίνεται σε πρόσωπα πελατών και υπαλλήλων, με όσο το δυνατόν ευρύτερη γωνία (§3).
• Ποτέ: σε χώρους όπου εργάζεται το προσωπικό και δεν είναι προσιτοί στο κοινό, σε τουαλέτες (§4)· και χωρίς ήχο (άρθρο 6 §5).
• Με φειδώ: η Οδηγία ζητά να προτιμώνται ηπιότερα μέσα, και αναφέρει ως παράδειγμα την «πρόσληψη ειδικευμένου προσωπικού» (§1).

Αν το δικό σας κατάστημα πληροί τις προϋποθέσεις του §3, ρωτήστε τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων ή τον δικηγόρο σας πριν στρέψετε κάμερα στον πάγκο. Πινακίδες, χρόνος διατήρησης και η απαγόρευση παρακολούθησης εργαζομένων είναι στον οδηγό κάμερες CCTV και GDPR.

• Συναγερμός: ζώνες για πόρτα, βιτρίνες και χρηματοκιβώτιο, και κουμπί πανικού σιωπηλό· η σειρά από το σήμα ώς την αστυνομία είναι στον οδηγό συναγερμός και αστυνομία.
• Ασφαλιστήριο εμπορευμάτων: ελέγξτε τι προϋποθέτει — π.χ. ποια μέτρα πρέπει να είναι ενεργά τη νύχτα — και αν το καθημερινό σας πρόγραμμα το τηρεί. Μην το υποθέτετε.
• Ασφάλιση της εταιρείας φύλαξης: είναι άλλο πράγμα — καλύπτει τη δική της ευθύνη και τη ζητάτε στη σύμβαση· τι να ελέγξετε, στον οδηγό ασφάλιση αστικής ευθύνης εταιρείας φύλαξης.

Η OVIT δουλεύει με τοπικές ομάδες και δίνει μία εικόνα για περιπολίες, συμβάντα και αναφορές στην πλατφόρμα Guardly, ώστε να βλέπετε τι έγινε στο άνοιγμα, στο κλείσιμο και τη νύχτα. Για πρόταση στα μέτρα του καταστήματός σας: επικοινωνία.