Το νομικό πλαίσιο της ιδιωτικής ασφάλειας στην Ελλάδα

Η πιο πρακτική πηγή είναι το κωδικοποιημένο κείμενο του νόμου που δημοσιεύει η Ελληνική Αστυνομία. Σύμφωνα με το άρθρο 1 §1, υπηρεσίες ασφαλείας είναι, μεταξύ άλλων:

• η επιτήρηση ή φύλαξη περιουσίας και εγκαταστάσεων·
• η προστασία φυσικών προσώπων·
• η ασφαλής μεταφορά χρημάτων και αξιών με θωρακισμένα οχήματα·
• η προστασία θεαμάτων, εκθέσεων, συνεδρίων και αθλητικών εκδηλώσεων·
• ο έλεγχος ασφαλείας σε αερολιμένες και λιμένες, με έγκριση της αρμόδιας αρχής·
• η εγκατάσταση, συντήρηση και παρακολούθηση συστημάτων ασφαλείας και συναγερμού, και τα κέντρα λήψης σημάτων συναγερμού·
• οι μελέτες και ο σχεδιασμός μέτρων και συστημάτων ασφαλείας.

Δύο σημεία ξεχνιούνται συχνά. Πρώτον, ο νόμος καλύπτει εν μέρει και τους υπαλλήλους που φυλάσσουν τους χώρους της δικής τους επιχείρησης: ισχύουν γι’ αυτούς τα άρθρα 3, 4 §2, 5 και 6 (άρθρο 1 §3) — δείτε εσωτερική φύλαξη ή εξωτερική εταιρεία. Δεύτερον, η άσκηση αυτών των δραστηριοτήτων δεν θίγει τις αρμοδιότητες των κρατικών αρχών (άρθρο 1 §4).

• Προϋποθέσεις: μεταξύ άλλων, ηλικία 18 ετών και άνω, καμία από τις αμετάκλητες καταδίκες που απαριθμεί ο νόμος, καμία ψυχική νόσος ή χρήση ναρκωτικών, και να μην είναι κατασκευαστής ή έμπορος όπλων (άρθρο 2 §1). Σε ανώνυμη εταιρεία οι προϋποθέσεις αφορούν κάθε μέλος του ΔΣ και κάθε μέτοχο με ποσοστό τουλάχιστον 15%, και οι μετοχές είναι υποχρεωτικά ονομαστικές (άρθρο 2 §2).
• Διάρκεια: πέντε χρόνια, με ανανέωση για ίσο διάστημα· η άδεια δεν μεταβιβάζεται (άρθρο 2 §3), και κάθε αλλαγή νομικής μορφής απαιτεί νέα άδεια (άρθρο 2 §2).
• Ισχύς σε όλη τη χώρα: η εταιρεία μπορεί να δραστηριοποιείται σε ολόκληρη την επικράτεια (άρθρο 2 §6).
• Επωνυμία και έγγραφα: η φράση «ιδιωτική επιχείρηση παροχής υπηρεσιών ασφαλείας» στην επωνυμία και ο αριθμός άδειας στα έγγραφα (άρθρο 4 §1α, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 159 του ν. 5187/2025). Απαγορεύονται λέξεις που παραπλανούν ότι η εταιρεία εκπροσωπεί δημόσια, ιδίως αστυνομική, αρχή (άρθρο 4 §1β).
• Μεταβολές: κάθε αλλαγή στις προϋποθέσεις της άδειας γνωστοποιείται στο Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας μέσα σε 15 ημέρες (άρθρο 4 §1ι).

Πώς τα ελέγχετε στην πράξη, πριν υπογράψετε: έλεγχος άδειας εταιρείας security. Την ασφάλιση αστικής ευθύνης δεν την επιβάλλει ο νόμος· συμφωνείται στη σύμβαση (ασφάλιση αστικής ευθύνης).

• Κατηγορία Α΄: για φύλαξη, προστασία προσώπων, μεταφορά αξιών, εκδηλώσεις, ελέγχους σε αερολιμένες και λιμένες, συνοδείες και τις σχετικές μελέτες — και για όσους φυλάσσουν τους χώρους της δικής τους επιχείρησης (άρθρο 3 §2).
• Κατηγορία Β΄: για εγκατάσταση, συντήρηση και παρακολούθηση συστημάτων ασφαλείας και συναγερμού, κέντρα λήψης σημάτων και τις σχετικές μελέτες (άρθρο 3 §3).
• Προϋποθέσεις: όσες ισχύουν για την άδεια λειτουργίας (άρθρο 2 §1), συν τίτλος επαγγελματικής κατάρτισης σχετικός με τη δουλειά· για ένοπλο προσωπικό, και εκπληρωμένες στρατιωτικές υποχρεώσεις (άρθρο 3 §4).
• Έκδοση και ισχύς: την εκδίδει η Αστυνομική Διεύθυνση του νομού ή η Διεύθυνση Ασφάλειας του τόπου κατοικίας (άρθρο 3 §5). Είναι προσωπική, ισχύει πέντε χρόνια και ανανεώνεται· αν η αίτηση απορριφθεί, χωρεί προσφυγή μέσα σε 10 ημέρες (άρθρο 3 §6).

Τα βήματα για να την αποκτήσει κανείς: πώς γίνεσαι security.

Η εταιρεία απαγορεύεται να απασχολεί προσωπικό χωρίς την απαιτούμενη άδεια εργασίας (άρθρο 4 §1ιδ). Η εργασία χωρίς άδεια, και η πρόσληψη ή ανάθεση σε κάποιον χωρίς άδεια, είναι ποινικά αδικήματα (άρθρο 8 §1).

• Δελτίο ταυτότητας: φωτογραφία, ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, ημερομηνία γέννησης, κατηγορία και αριθμός άδειας εργασίας και επωνυμία της εταιρείας, στα ελληνικά και στα αγγλικά (άρθρο 6 §1).
• Κονκάρδα: επωνυμία της εταιρείας, ονοματεπώνυμο, το αρκτικόλεξο Ι.Ε.Π.Υ.Α. και η ένδειξη «PRIVATE SECURITY», στο αριστερό μέρος του στήθους (άρθρο 6 §1).
• Στολή: η εταιρεία μπορεί να χρησιμοποιεί στολή, που έχει ενιαίο τύπο για όλες τις εταιρείες (άρθρο 2 §5). Όταν δεν χρησιμοποιείται στολή, η εταιρεία δίνει στον φύλακα ατομική βεβαίωση με τα στοιχεία της, τα στοιχεία του, τον αριθμό άδειας εργασίας και τον χώρο όπου εργάζεται (άρθρο 4 §1γ).
• Όρια: το προσωπικό δεν χρησιμοποιεί τον τίτλο «αστυνομικός» ή φράσεις που παραπλανούν ότι εκπροσωπεί δημόσια αρχή (άρθρο 4 §2γ), και η εταιρεία δεν θίγει τα συνταγματικά δικαιώματα των πολιτών (άρθρο 4 §1στ).

Η οπλοφορία απαγορεύεται κατά κανόνα· ο νόμος την επιτρέπει κατ’ εξαίρεση, με ειδική άδεια, για τη φύλαξη συγκεκριμένων εγκαταστάσεων και για τη μεταφορά αξιών (άρθρο 5 §1–2).

• Μηνιαία κατάσταση προσωπικού: έως την τελευταία ημέρα κάθε μήνα, η εταιρεία υποβάλλει στις τοπικές αστυνομικές αρχές το προσωπικό του επόμενου μήνα, με τον αριθμό άδειας εργασίας, τον χώρο εργασίας και τη χρήση ή μη στολής. Για νέα ανάθεση μέσα στον μήνα ή για αλλαγή, η ενημέρωση γίνεται πριν ξεκινήσει η εργασία (άρθρο 4 §1ια).
• Εκπαίδευση: η εταιρεία εκπαιδεύει το προσωπικό ανάλογα με τα καθήκοντα που του αναθέτει (άρθρο 4 §1δ) — δείτε εκπαίδευση νέου φύλακα.
• Συνδρομή: σε περίπτωση εγκληματικής ενέργειας, εταιρεία και προσωπικό παρέχουν τη συνδρομή τους στις αστυνομικές αρχές, εφόσον τους ζητηθεί· δεν επιτρέπεται συνδρομή για την αντιμετώπιση δημόσιων συναθροίσεων (άρθρο 7).
• Κυρώσεις: ποινικές, για λειτουργία, εργασία ή πρόσληψη χωρίς άδεια (άρθρο 8), και διοικητικές: πρόστιμα και προσωρινή ή οριστική αφαίρεση της άδειας λειτουργίας ή της άδειας εργασίας (άρθρο 9).

Για τον πελάτη αυτό σημαίνει κάτι απλό: οι αριθμοί άδειας των φυλάκων που θα στείλει η εταιρεία δηλώνονται ήδη στην αστυνομία κάθε μήνα, οπότε μπορεί να σας τους δώσει. Τι άλλο να ρωτήσετε: ερωτήσεις πριν υπογράψετε.

• Ωράριο: πλήρης απασχόληση 40 ώρες την εβδομάδα σε όλους τους κλάδους· συλλογικές συμβάσεις μπορούν να ορίζουν λιγότερες (άρθρο 189).
• Νύχτα: προσαύξηση 25% για εργασία από 22:00 έως 06:00, σε επιχειρήσεις συνεχούς ή μη λειτουργίας (άρθρο 150).
• Κυριακές και αργίες: προσαύξηση 75% (άρθρο 219).
• Ψηφιακή κάρτα: η ΥΑ 24595/2024 (ΦΕΚ Β΄ 1966/2024) εντάσσει στο σύστημα τις επιχειρήσεις με κύρια δραστηριότητα φύλαξης και προστασίας (ΚΑΔ 8010 και 8020). Η κάρτα καταγράφει σε πραγματικό χρόνο στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ την έναρξη και τη λήξη της εργασίας, το διάλειμμα και την υπέρβαση του ωραρίου (άρθρο 580).

Αναλυτικά: μισθός φύλακα, βάρδιες και ώρες εργασίας, ψηφιακή κάρτα στη φύλαξη και πώς ελέγχετε ότι η εταιρεία πληρώνει νόμιμα. Εδώ μπαίνει και η τιμή στην κρίση σας, μόνο ως λόγος απόρριψης: μια προσφορά που δεν φτάνει για νόμιμη αμοιβή των ωρών κάλυψης απορρίπτεται (η πολύ χαμηλή προσφορά).

• Χωρίς άδεια: η Αρχή Προστασίας Δεδομένων διευκρινίζει ότι δεν απαιτείται άδεια ή γνωστοποίηση. Η παρακολούθηση ή αξιολόγηση εργαζομένων με κάμερες απαγορεύεται (άρθρο 27 ν. 4624/2019).
• Διατήρηση: διαγραφή το αργότερο σε 15 εργάσιμες ημέρες αν δεν υπάρξει συμβάν· έως 30 ημέρες για συμβάν σε βάρος του υπευθύνου και έως 3 μήνες για συμβάν που αφορά τρίτο (Οδηγία 1/2011, άρθρο 8).
• Πινακίδα: ευδιάκριτη, πριν μπει κανείς στο πεδίο της κάμερας, με τον υπεύθυνο, τον σκοπό και το πρόσωπο επικοινωνίας για τα δικαιώματα (άρθρο 12).

Αναλυτικά: κάμερες και GDPR στην επιχείρηση, πόσο κρατάτε το βίντεο, η πινακίδα καμερών και κάμερες σώματος φυλάκων.